Lifestyle

E keni menduar ndonjëherë se pse e premtja e datës 13 është konsideruar si ditë e pafat dhe tmerruese ndër vite?

Shumë njerëz janë supersticioz dhe një nga datat që mirë do të ishte që ta shmangnim është data 13 e kësaj të premteje. Me të drejtë na lind pyetja se pse kjo datë konsiderohet e pafat? Laura Steele e ekspertëve të burimeve arsimore PlanBeeb sën fundmi ka dhënë disa arsye dhe të dhëna. Shumë njerëz janë të kujdesshëm për të premten e datës 13, ndërsa disa të tjerë e kanë frikë atë, madje shkojnë aq larg sa të ndryshojnë rutinat e tyre normale dhe çdo plan që mund të kenë. Data 13 bie të premten të paktën një herë në vit dhe mund të ndodhë që edhe të bjerë deri në tre herë në vit.

Çdo muaj që fillon të dielën do të ketë një të premte që bie në datën 13. Fatmirësisht për ata që janë supersticiozë, këtë vit ka vetëm një të premte në datën 13.

Ku mund ta ketë origjinën?

Një mundësi për origjinën e saj qëndron në mitin norvegjez kur dymbëdhjetë perëndi mbajtën një festë. Loki, mashtruesi, nuk ishte i ftuar, por doli si mysafiri i 13-të. Ai mashtroi perëndinë e verbër Hodur për të gjuajtur me një shigjetë që më pas vrau perëndinë Baldur. Kjo ngjarje bëri që data t1ë konsiderohet e pafat. Të tjerë besojnë se ajo ka origjinë biblike dhe ka lidhje me pjesën kur ishin trembëdhjetë të ftuar në Darkën e Fundit para kryqëzimit të Jezu Krishtit, e cila gjithashtu u zhvillua të premten. Një ide tjetër i gjurmon rrënjët e kësaj frike në Francë në vitin 1307, kur mbreti Filip VI urdhëroi arrestimin, torturimin dhe ekzekutimin e qindra Kalorësve Templarë, një rend i fuqishëm fetar dhe ushtarak, misioni i të cilit ishte të mbronte Tokën e Shenjtë.

A është një ditë e mirë për të udhëtuar?

Ndërsa origjina e këtij besimi është e paqartë, shumë njerëz kanë një frikë të vërtetë nga e premtja më 13. Kjo gjendje madje ka një emër friggatriskaidekaphobia. Frigg është perëndeshë norvegjeze e mençurisë, pas së cilës është emëruar e premtja, triskaideka është greqisht për 13 dhe fobia përkthehet si frikë në greqisht. Mendohet se kjo frikë mund të ndikojë negativisht në disa biznese, veçanërisht në linja ajrore, pasi njerëzit hezitojnë të fluturojnë në këtë datë. Megjithatë, shumë studime kanë treguar se nuk ka rritje të ndjeshme të numrit të aksidenteve, vizitave në spital apo fatkeqësive natyrore të premten e kaluar më 13.

Edhe më shumë njerëz kanë frikë nga numri 13 në mënyrë specifike. Kjo frikë quhet triskaidekaphobia. Kjo është kaq e përhapur, shumë ndërtesa të larta nuk kanë një kat të 13-të (ato shkojnë nga 12 në 14, duke anashkaluar numrin e frikshëm). Shumë aeroporte nuk kanë porta me numrin 13, ndërsa disa linja ajrore nuk kanë një rresht me numrin 13 në avionët e tyre.

E martë e pafat?

Megjithatë, e premtja e datës 13 nuk konsiderohet e pafat nga të gjithë. Për shembull, në vendet spanjolle dhe në Greqi, e marta në datë 13 është në fakt data e pafat! Kjo për shkak se në mitologjinë greke, Ares, Zoti i luftës, lidhet me të martën. Në Itali, e premtja me datë 17 është e pafat me numra romakë, 17 është XVII. Këto shkronja mund të riorganizohen në fjalën “VIXI”, që do të thotë “kam jetuar”, duke nënkuptuar se vdekja është e afërt.

Bestytnitë

Kapiteni William Fowler themeloi Klubin Trembëdhjetë në Nju Jork në 1882, me qëllim që të rrëzonte teorinë se e premtja 13, dhe vetë numri 13, ishte i pafat. Kishte vetëm 13 anëtarë në çdo kohë. Ata darkuan së bashku në orën 20:13 të ditës së 13-të të çdo muaji në dhomën 13 të Knickerbocker Cottage, një tavernë e njohur. Para se të uleshin për të ngrënë me 13 pjata, secili ecën nën një shkallë!