Një sistem i ri i inteligjencës artificiale ka arritur të zgjidhë në vetëm disa sekonda një problem të fizikës që për më shumë se një shekull është konsideruar jashtëzakonisht i vështirë për t’u llogaritur nga shkencëtarët. Studiues nga University of New Mexico dhe nga Los Alamos National Laboratory kanë zhvilluar një platformë të re të quajtur THOR AI, shkurt për Tensors for High-dimensional Object Representation, e cila mund të kryejë llogaritje shumë komplekse që lidhen me integralet konfigurative në fizikën statistikore.
Integralët konfigurativë përdoren për të parashikuar se si materialet ndryshojnë dhe sillen nën presione dhe temperatura të ndryshme. Sipas profesor Dimiter Petsev nga Departamenti i Inxhinierisë Kimike dhe Biologjike në University of New Mexico, llogaritja direkte e këtyre integraleve është konsideruar tradicionalisht pothuajse e pamundur.
Ai shpjegoi se këto integrale përfshijnë dimensione që shpesh arrijnë në mijëra, ndërsa metodat klasike të llogaritjes do të kërkonin një kohë përpunimi më të gjatë se vetë mosha e universit edhe nëse përdoren kompjuterët modernë. Në zbulimin e fundit, sistemi THOR AI përdori një metodë të quajtur tensor train cross interpolation për të ndarë të dhënat shumëdimensionale dhe shumë të mëdha në pjesë më të vogla dhe më të menaxhueshme.
Kjo metodë përdor rrjete tensori që sipas studiuesve ofrojnë një nivel të ri saktësie dhe efikasiteti krahasuar me qasjet tradicionale të simulimit. Ekipi i kërkuesve zhvilloi gjithashtu një version të specializuar të këtij sistemi, i cili mund të identifikojë simetritë kryesore kristalore brenda materialeve në vetëm disa sekonda.
THOR AI u testua në disa sisteme materiale, përfshirë metale si bakri dhe gazra fisnikë nën presion ekstrem. Rezultatet e publikuara në revistën shkencore Physical Review Materials tregojnë se sistemi i inteligjencës artificiale performoi rreth 400 herë më shpejt se simulimet tradicionale pa humbur saktësinë e rezultateve. Platforma THOR AI kombinon rrjetet tensori me modele moderne të të mësuarit të makinerive, duke i mundësuar të analizojë materialet në një gamë shumë të gjerë kushtesh fizike.
Sipas studiuesve, për shkak të efikasitetit të lartë kjo teknologji mund të shndërrohet në një mjet të rëndësishëm për zgjidhjen e mistereve të reja në fizikë dhe kimi. Duc Truong, shkencëtar në Los Alamos dhe autor kryesor i studimit, deklaroi se THOR AI hap derën për zbulime më të shpejta dhe për një kuptim më të thellë të materialeve.
