Një dokument i deklasifikuar i shërbimeve sekrete britanike, i cili pritet të publikohet nga televizioni publik italian Rai Tre, po rikthen në vëmendje një nga misteret më të mëdha të historisë së pasluftës në Itali, fatin e dosjeve sekrete të diktatorit fashist italian, Benito Musolini.
Sipas mediave italiane, dokumenti është hartuar më 18 maj 1945 nga një kolonel i inteligjencës britanike dhe ruhet në Arkivat Kombëtare të Londrës. Në të thuhet se tre partizanë italianë, të cilët kishin luajtur rol kyç në arrestimin e Musolinit, i dorëzuan autoriteteve britanike 37 dosje sekrete që i përkisnin ish-diktatorit.
Dosjet përmbanin dokumente dhe korrespondencë që Musolini i konsideronte me rëndësi të jashtëzakonshme. Sipas dëshmive të kohës, ato mund të përfshinin edhe shkëmbime sekrete letrash mes Musolinit, Adolf Hitler dhe Winston Churchill.
Musolini dhe e dashura e tij, Claretta Petacci, u ekzekutuan më 28 prill 1945 nga partizanët italianë në Giulino di Mezegra, pranë Komos. Pas arrestimit të tij, dokumentet sekrete ranë në duart e guerilasve që morën pjesë në operacion.
Sipas gazetës italiane La Stampa, disa javë pas përfundimit të luftës, ambasada britanike në Romë informoi inteligjencën e saj se tre partizanët zotëronin materiale me vlerë të madhe historike dhe politike. Ata pranuan t’ia dorëzonin dokumentet Britanisë së Madhe, por vendosën disa kushte.
Mes tyre ishte kërkesa që dosjet të mos përdoreshin kundër Italisë dhe që dorëzimi të bëhej vetëm te një oficer i lartë britanik. Dy prej partizanëve paraqitën edhe kërkesa personale: njëri dëshironte të transferohej në Britani dhe të punësohej në industrinë e aviacionit ose në Forcat Ajrore Britanike, ndërsa tjetri, me profesion mjek, kërkonte të fitonte shtetësinë britanike.
Sipas raportimeve, drejtuesit e inteligjencës britanike pranuan menjëherë kushtet kryesore dhe u treguan të gatshëm të diskutonin edhe kërkesat personale të partizanëve.
Megjithëse dokumenti konfirmon dorëzimin e dosjeve te britanikët, vendndodhja e tyre aktuale mbetet e panjohur. Misteri rreth përmbajtjes së plotë të arkivit sekret të Musolinit vazhdon të ngjallë interes të madh mes historianëve dhe studiuesve.
Publikimi i dokumentit nga Rai Tre pritet të hapë debat të ri mbi një nga episodet më të errëta dhe më të diskutueshme të historisë italiane, duke ngritur sërish pyetje mbi dokumentet që mund të kenë ndikuar në marrëdhëniet politike të Europës gjatë dhe pas Luftës së Dytë Botërore.
