Mjalti, veçanërisht mjalti i papërpunuar dhe mjalti Manuka, konsiderohet nga shumë njerëz si një alternativë më natyrale dhe më e shëndetshme ndaj sheqerit të rafinuar. Për këtë arsye, ai përdoret shpesh për të ëmbëlsuar çajin. Por cili është ndryshimi mes mjaltit Manuka dhe mjaltit të papërpunuar, dhe a është njëri më i dobishëm për shëndetin?
Çfarë është mjalti Manuka?
Mjalti Manuka është një lloj i veçantë mjalti që prodhohet nga bletët që ushqehen me nektarin e luleve të shkurres Manuka (Leptospermum scoparium), një bimë vendase e Zelandës së Re. Ky mjaltë përmban një përbërës unik të quajtur metilglioksal (MGO), i cili e dallon nga llojet e tjera të mjaltit dhe mendohet se është përgjegjës për një pjesë të madhe të vetive të tij antibakteriale. Për shkak se prodhohet në sasi më të kufizuara dhe konsiderohet me vlera të veçanta, mjalti Manuka është shumë më i shtrenjtë se mjalti i zakonshëm. Në disa raste, çmimi i tij mund të jetë 6 deri në 25 herë më i lartë.
Çfarë është mjalti i papërpunuar?
Mjalti i papërpunuar është mjaltë që përpunohet shumë pak. Ai nuk i nënshtrohet procesit të pasterizimit dhe zakonisht filtrohet shumë pak ose aspak. Ndryshe nga ai, mjalti i zakonshëm zakonisht ngrohet gjatë përpunimit. Ky proces e bën më të lehtë paketimin, parandalon fermentimin, ngadalëson kristalizimin dhe zgjat afatin e ruajtjes. Megjithatë, nxehtësia shkatërron disa nga përbërësit e dobishëm të mjaltit, si enzimat dhe antioksidantët. Për shkak se nuk ekspozohet ndaj temperaturave të larta, mjalti i papërpunuar ruan më shumë antioksidantë natyralë, përfshirë flavonoidet. Vlen të theksohet se edhe mjalti Manuka mund të jetë i papërpunuar. Termi “i papërpunuar” tregon vetëm mënyrën e përpunimit dhe jo llojin e mjaltit.
A ofron mjalti Manuka përfitime të veçanta?
Studimet që krahasojnë drejtpërdrejt mjaltin Manuka me llojet e tjera të mjaltit janë ende të kufizuara, por disa kërkime tregojnë se ai mund të ketë disa përparësi. Disa studime kanë zbuluar se mjalti Manuka mund të ketë aktivitet më të lartë antioksidues se disa lloje të tjera mjalti, si mjalti i blirit ose mjalti shumëlulesh. Gjithashtu, ai duket se ka veti më të forta antibakteriale, falë përmbajtjes së lartë të metilglioksalit (MGO). Në veçanti, është treguar efektiv kundër disa baktereve, si Staphylococcus aureus. Megjithatë, rezultatet nuk janë të njëjta në të gjitha studimet. Disa kërkime kanë treguar se lloje të tjera, si mjalti i hikërrorit (buckwheat honey), mund të përmbajnë edhe më shumë antioksidantë sesa mjalti Manuka.
A është e shëndetshme të shtoni mjaltë në çaj?
Konsumimi i mjaltit, sidomos i mjaltit të papërpunuar, mund të ketë disa përfitime për shëndetin. Ai përmban antioksidantë dhe mund të ndihmojë në përmirësimin e disa faktorëve që lidhen me shëndetin e zemrës. Megjithatë, mjalti mbetet një burim sheqeri të shtuar. Konsumimi i tepërt i çdo lloj sheqeri, përfshirë edhe mjaltin, mund të rrisë rrezikun për obezitet, sëmundje të zemrës dhe diabet të tipit 2. Nëse ju pëlqen ta ëmbëlsoni çajin me mjaltë, përdorimi i një sasie të vogël është i pranueshëm për shumicën e njerëzve. Megjithatë, sasia e mjaltit që zakonisht shtohet në një filxhan çaj është shumë e vogël për të pasur një ndikim të rëndësishëm në shëndetin e përgjithshëm. Ekspertët rekomandojnë gjithashtu të kufizohen pijet e ëmbëlsuara dhe, kur është e mundur, ato të konsumohen së bashku me një vakt ose një ushqim të pasur me proteina dhe fibra. Kjo ndihmon në shmangien e rritjeve të menjëhershme të sheqerit në gjak.
Cilin duhet të zgjidhni?
Nëse dëshironi të përdorni mjaltë në çaj, është mirë ta konsumoni me masë. Mjalti i papërpunuar, përfshirë edhe mjaltin Manuka, ruan më shumë përbërës natyralë të dobishëm sesa mjalti i pasterizuar. Megjithatë, sasia që zakonisht përdoret në çaj nuk është e mjaftueshme për të sjellë përfitime të mëdha shëndetësore. Për shkak se mjalti Manuka është shumë i kushtueshëm dhe disa studime tregojnë se lloje të tjera më të lira, si mjalti i hikërrorit, mund të jenë po aq ose edhe më të pasura me antioksidantë, zgjedhja e një mjalti të papërpunuar cilësor mund të jetë një alternativë më ekonomike dhe po aq e mirë.
