Qeveria izraelite shpreh shqetësim se Shtetet e Bashkuara po legjitimojnë ndikimin e Iranit në Liban dhe po kufizojnë lirinë e veprimit të Izraelit përmes marrëveshjeve të reja të arritura në Zvicër dhe memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar me Teheranin javën e kaluar, siç raporton Axios duke cituar burime izraelite.
Irani ka arritur ta përfshijë situatën në Liban në negociatat me SHBA, duke mbështetur aleatin e tij Hezbollah.
Administrata Trump ka pranuar se duhet të kufizojë veprimet e Izraelit në Liban për të avancuar diplomacinë me Iranin. Zyrtarët izraelitë frikësohen se këto marrëveshje minojnë përpjekjet e përbashkëta për të dobësuar Hezbollahun dhe për të reduktuar ndikimin iranian.
Çfarë parashikon marrëveshja
Memorandumi SHBA-Iran kërkon ndërprerjen e të gjitha armiqësive, përfshirë në Liban, si dhe garantimin e integritetit territorial të vendit.
Pas nënshkrimit, pati disa përplasje, por armëpushimi i fundit ka qëndruar që nga e shtuna. Palët ranë dakord të krijojnë një “qelizë dekonflikti” me pjesëmarrjen e Libanit, Pakistanit dhe Katarit për të siguruar mbajtjen e armëpushimit.
Reagimi i Izraelit
Burime izraelite pretendojnë se marrëveshjet e reja dobësojnë kuadrin e arritur në vitin 2024 me administratën Biden, ku Izraeli kishte të drejtë të vepronte kundër kërcënimeve të menjëhershme dhe atyre në zhvillim. Tani, liria e veprimit duket e kufizuar vetëm ndaj kërcënimeve urgjente. Për më tepër, mekanizmi i ri përfshin Iranin, ndërsa Izraeli nuk është pjesë direkte.
Kryeministri Benjamin Netanyahu, i shqetësuar për ndikimin politik të çështjes së Hezbollahut para zgjedhjeve të tetorit, ka kërkuar ndihmën e ish-këshilltarit Ron Dermer për të ndikuar në negociatat. Dermer ka komunikuar me ekipin e Trump-it, duke çuar në një postim të presidentit amerikan në Truth Social ku kërcënoi Iranin nëse nuk frenon Hezbollahun.
Reagime të tjera
Presidenti libanez, Joseph Aoun pranoi mekanizmin e ri, me kusht që të udhëhiqet nga SHBA-të. Ndërkohë, zyrtarë amerikanë thonë se ky mekanizëm do të ndihmojë në shmangien e përshkallëzimit dhe do të forcojë mundësitë për një marrëveshje mes Izraelit e Libanit.
Senatori Lindsey Graham e kritikoi mekanizmin, duke e cilësuar si “gabim të madh” që nuk përfshin Izraelin. Netanyahu, me ministrin e Mbrojtjes dhe shefin e Shtabit të IDF-së, publikuan një deklaratë të përbashkët ku theksuan se ushtria izraelite do të vazhdojë të neutralizojë kërcënimet dhe të ruajë zonën e sigurisë në Libanin jugor.
Çfarë pritet
Diplomatët izraelitë dhe libanezë do të zhvillojnë një raund të ri bisedimesh në Departamentin e Shtetit, të ndërmjetësuar nga sekretari Marco Rubio.
Plani parashikon një tërheqje graduale të Izraelit nga disa zona në jug të Libanit, në këmbim të vendosjes së ushtrisë libaneze, për të penguar rikrijimin e strukturave ushtarake të Hezbollahut.
Megjithatë, perspektiva e një marrëveshjeje që çon në çarmatosjen e Hezbollahut, ende duket shumë larg.
