Bota

Lindja e Mesme drejt thatësirës totale, liqeni i Urmisë rrezikon zhdukjen!

Tragetet që dikur transportonin turistët në dhe nga ishujt e vegjël në Liqenin Urmia të Iranit ulen të ndryshkur, të paaftë për të lëvizur, në atë që po bëhet me shpejtësi një fushë e kripur. Vetëm dy dekada më parë, Urmia ishte liqeni më i madh i Lindjes së Mesme, ekonomia e tij lokale një qendër turistike e lulëzuar e hoteleve dhe restoranteve.

Shkatërrimi i liqenit të Urmisë ka qenë i shpejtë. Ai është përgjysmuar në madhësi, nga 5,400 kilometra katrorë (2,085 milje katrorë) në vitet 1990 në vetëm 2,500 kilometra katrorë (965 milje katrorë) sot, sipas Departamentit të Mbrojtjes së Mjedisit të Azerbajxhanit Perëndimor, një nga provincat iraniane ku ndodhet liqeni. Tani ka shqetësime se do të zhduket plotësisht.

Rajoni ka qenë dëshmitar i thatësirës së vazhdueshme dhe temperaturave aq të larta saqë ato mezi janë të përshtatshme për jetën njerëzore. Duke shtuar ndryshimet klimatike të keqmenaxhimit dhe përdorimit të tepërt të ujit dhe parashikimet për të ardhmen e ujit këtu janë të zymta.

Disa vende të Lindjes së Mesme, përfshirë Iranin, Irakun dhe Jordaninë, po pompojnë sasi të mëdha uji nga toka për ujitje ndërsa kërkojnë të përmirësojnë vetë-mjaftueshmërinë e tyre ushqimore. Charles Islanda, drejtori global i ujit në Institutin e Burimeve Botërore (WRI) tha për “CNN” se:

Ata po përdorin më shumë ujë sesa është në dispozicion në mënyrë rutinore përmes shiut. Dhe kështu nivelet e ujërave nëntokësorë po bien rrjedhimisht sepse ju po nxirrni ujë më shpejt sesa po rimbushet nga reshjet.

Pasojat që uji bëhet edhe më i rrallë janë të tmerrshme. Zonat mund të bëhen të pabanueshme, tensionet mbi mënyrën e ndarjes dhe menaxhimit të burimeve ujore si lumenjtë dhe liqenet mund të përkeqësohen, mund të shpërthejë më shumë dhunë politike.

Rikujtojmë, se viti i kaluar ishte më i nxehti i regjistruar në të gjithë Evropën. Raporti i Gjendjes së Klimës 2020 nga Shoqëria Meteorologjike Amerikane thotë se temperaturat në Arktik gjithashtu po rriten me shpejtësi. Raportet në fillim të këtij viti kishin konfirmuar se viti 2020 ishte më i nxehti në Evropë i regjistruar dhe një nga tre më të nxehtët në nivel global. Këto të dhëna të reja tregojnë se marzhi i temperaturës së Evropës gjatë viteve të mëparshme ishte dukshëm më i madh nga sa mendohej.