Halloween ka mbaruar, por jehona e kungujve dhe qirinjve na kujton ende të njëjtën gjë: jeta është e kufizuar. Trajnerja dhe terapistja Sara Manzaneque na fton ta shohim vdekjen pa frikë dhe të pajtohemi me rrënjët, dhimbjen dhe humbjen tonë. Halloween ka fituar terren në Ditën e Gjithë Shenjtorëve. Si e shihni këtë bashkëjetesë të traditave?
Nuk mendoj se është gjë e keqe të integrohesh. Është si kur Babagjyshi vinte në shtëpitë tona. Ndonjëherë duket se jetojmë në një kulturë që na ndan, që na detyron të zgjedhim, dhe e vërteta është se nuk kemi pse ta bëjmë këtë. Në Meksikë, për shembull, Dita e të Vdekurve është një festë e bukur, plot jetë, ngjyra dhe kuptim. Do të doja të kishim diçka të tillë këtu, sepse në Spanjë ende të flasësh për vdekjen, dhimbjen ose pikëllimin është një temë tabu.
Pse mendoni se është kaq e vështirë për ne të flasim për vdekjen?
Jetojmë në një shoqëri që i ikën dhimbjes. Mospasja e edukimit emocional rreth vdekjes na bën të vuajmë më shumë, sepse të gjithë do të përballemi me humbjen e dikujt që e duam, madje edhe të dashurit tonë. Kjo është arsyeja pse mendoj se çdo gjë që na afron me atë realitet, madje edhe veshja e Halloween-it apo të qeshurit me frikën, është pozitive. Na kujton se jeta është e prishshme, se ne jemi këtu vetëm për një kohë.
Për shumë njerëz, Dita e Gjithë Shenjtorëve rihap plagët. Pse i prek kaq shumë?
Sepse nuk është vetëm mungesa që dhemb, është edhe puna e papërfunduar. Gjërat që nuk i thamë, përqafimet që nuk i dhamë, frika që na pengoi të flisnim. Ndonjëherë dhemb edhe fakti që nuk jemi ndjerë të dashur ose të përkasim. Kjo ditë mund të jetë e pakëndshme, por mund të jetë edhe një mundësi për të parë brenda dhe për t’u pajtuar.
A është e mundur të jemi në paqe me ata që nuk janë më me ne? Çfarë roli luan falja?
Falja nuk duhet të detyrohet ose të bëhet një detyrim. Kam parë njerëz që falin që në fillim dhe ndihen shumë në paqe, dhe të tjerë që nuk falin sepse mosveprimi në këtë mënyrë i mbron. Nuk është çështje justifikimi, por e të kuptuarit se i përkasim një sistemi familjar. Afrimi me të ndjerit tanë, mbajtja e tyre të pranishëm dhe njohja e vendit të tyre në historinë tonë na ndihmon të ndiejmë se i përkasim dhe të shërojmë plagët e vjetra. Kjo nuk do të thotë të falim ose të pranojmë, por të shikojmë më gjerësisht.
