Zbokthi është një gjendje shumë e zakonshme e lëkurës që shkakton rënien e copëzave të lëkurës nga skalpi. Zakonisht është i lehtë dhe jo ngjitës, por mund të shkaktojë copëza të bardha ose të verdha në flokë, kokë dhe rroba, gjë që mund të jetë bezdisëse dhe e sikletshme. Ekzistojnë disa lloje zbokthi, si zbokthi i thatë, zbokthi i yndyrshëm dhe zbokthi mykotik, të cilët kanë shkaqe të ndryshme si moti i ftohtë, infeksionet kërpudhore ose probleme të tjera të lëkurës.
Zbokthi i thatë
Shkaku
Lëkura kronikisht e thatë mund të shkaktojë zbokth të thatë. Ky lloj është më i zakonshëm gjatë dimrit, sepse moti i ftohtë e than lëkurën. Edhe larja shumë e shpeshtë e flokëve mund ta thajë skalpin.
Simptomat
Zbokthi i thatë zakonisht duket si copëza të vogla të bardha. Skalpi mund të jetë gjithashtu i kruar dhe i irrituar.
Trajtimi
Për të trajtuar ose parandaluar zbokthin e thatë:
- shmangni larjen e flokëve çdo ditë
- përdorni shampo të butë dhe pa aromë
- përdorni shampo kundër zbokthit
- aplikoni balsam për të rikthyer lagështinë në skalp
Zbokthi i yndyrshëm
Shkaku
Gjëndrat nën skalp prodhojnë një vaj natyral të quajtur sebum. Kur prodhohet shumë yndyrë, ajo grumbullohet në skalp dhe irriton lëkurën, duke shkaktuar zbokth. Një formë më e rëndë quhet dermatit seborrheik.
Simptomat
Zbokthi i yndyrshëm zakonisht:
- ka ngjyrë të verdhë
- ka copëza më të mëdha
- flokët duken të yndyrshëm dhe të ngjitur
Në rastin e dermatitit seborrheik mund të shfaqen:
- zona të kuqe
- luspa
- kruarje në skalp
Trajtimi
- lani flokët rregullisht për të larguar yndyrën e tepërt
- lini shampon të qëndrojë 3–5 minuta para shpëlarjes
- përdorni herë pas here shampo me acid salicilik për të reduktuar yndyrën
Zbokthi mykotik
Shkaku
Një kërpudhë e zakonshme e quajtur Malassezia mund të shkaktojë zbokth. Kjo kërpudhë zakonisht nuk shkakton probleme, por rritet më shpejt kur ka shumë yndyrë në skalp.
Simptomat
Zbokthi mykotik mund të shfaqet me:
- copëza të verdha
- flokë të yndyrshëm
Trajtimi
Ky lloj zbokthi trajtohet me shampo që përmbajnë:
- zinc pyrithione
- selenium sulfide
- ketokonazol
Kujdes: Jo çdo luspe është zbokth
Ndonjëherë luspat në kokë mund të shkaktohen nga sëmundje të tjera të lëkurës, si:
- psoriasis
- ekzema
Edhe vezët e morrave mund të ngatërrohen me zbokthin.
Kur duhet të konsultoheni me mjekun?
Shumica e rasteve trajtohen në shtëpi, por duhet të vizitoni mjekun nëse keni:
- skuqje dhe irritim të fortë të skalpit
- zona shumë të thata ose me luspa
- kruarje intensive
- zbokth që nuk përmirësohet me shampo kundër zbokthit
Si të parandaloni zbokthin
Për të parandaluar rikthimin e zbokthit:
- lani flokët çdo disa ditë
- shmangni larjen e përditshme nëse flokët nuk janë shumë të yndyrshëm
- përdorni shampo dhe produkte të buta pa aromë
- aplikoni balsam vetëm në flokë dhe jo në skalp
- përdorni tharësen e flokëve në temperaturë të ftohtë ose mesatare
