Menopauza nuk sjell ndryshime vetëm në ciklin menstrual. Me rënien e nivelit të estrogjenit, organizmi fillon ta përpunojë ndryshe kolesterolin, sheqerin në gjak dhe yndyrnat. Shumë gra vërejnë shtim të dhjamit në zonën e barkut, rritje të kolesterolit dhe tension më të lartë të gjakut. Duke qenë se gratë jetojnë sot më gjatë dhe kalojnë një pjesë të madhe të jetës në periudhën pas menopauzës, studiuesit po kërkojnë mënyra të thjeshta dhe me rrezik të ulët për të mbështetur shëndetin metabolik.
Një nga pijet që përmendet shpesh është çaji jeshil. Ai përmban përbërës bimorë të quajtur katekina, ndër të cilat më e studiuara është EGCG (epigallocatechin-3-gallate), e njohur për ndikimin e saj të mundshëm në metabolizmin e yndyrnave dhe kolesterolit. Por, a e mbështet shkenca këtë ide? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, studiuesit analizuan rezultatet e disa kërkimeve .
Si u zhvillua studimi?
Studiuesit kryen një rishikim sistematik dhe meta-analizë, duke përmbledhur rezultatet e studimeve më cilësore të kryera deri më tani. Në analizë u përfshinë vetëm studime të kontrolluara dhe të rastësishme, ku pjesëmarrëset u ndanë në mënyrë të rastësishme në një grup që konsumonte çaj jeshil ose ekstrakt të tij dhe një grup që merrte placebo. U analizuan pesë baza të mëdha të dhënash mjekësore. Nga më shumë se 1.500 studime të shqyrtuara, vetëm shtatë plotësuan kriteret për t’u përfshirë në analizën përfundimtare.
Në total morën pjesë 549 gra pas menopauzës, me moshë mesatare nga 49 deri në 67 vjeç. Studimet përjashtuan gratë me diabet, probleme të tiroides, sëmundje të veshkave ose të mëlçisë, si edhe ato që konsumonin rregullisht çaj jeshil para fillimit të studimit, në mënyrë që rezultatet të ishin sa më të sakta.
Çfarë treguan rezultatet?
Rezultati më i rëndësishëm ishte se konsumimi i çajit jeshil u shoqërua me një ulje të lehtë, por statistikisht domethënëse, të kolesterolit total. Në katër studime të analizuara, gratë që konsumuan çaj jeshil kishin mesatarisht rreth 7 mg/dL më pak kolesterol total krahasuar me grupin placebo. Megjithatë, studiuesit theksojnë se ky rezultat u ndikua kryesisht nga një studim i vetëm, i cili përbënte rreth 75% të të dhënave të analizës. Për këtë arsye, cilësia e provave u vlerësua si e ulët. Për treguesit e tjerë metabolikë nuk u gjetën përfitime domethënëse.
Çaji jeshil nuk pati ndikim të rëndësishëm në:
- peshën trupore;
- indeksin e masës trupore (BMI);
- perimetrin e belit;
- kolesterolin HDL (“kolesteroli i mirë”);
- trigliceridet;
- sheqerin në gjak esëll;
- nivelin e insulinës;
- rezistencën ndaj insulinës.
Kufizimet e studimit
Edhe pse rezultatet janë inkurajuese, autorët theksojnë se ato duhet të interpretohen me kujdes. Shumica e studimeve kishin numër të vogël pjesëmarrësesh dhe zgjatën për periudha relativisht të shkurtra. Gjithashtu, nuk u përdor i njëjti lloj çaji jeshil në të gjitha studimet. Disa përdorën ekstrakte të koncentruara, të tjera çaj të zakonshëm, ndërsa sasia e përbërësit aktiv EGCG ndryshonte ndjeshëm nga një studim te tjetri. Po ashtu, nuk dihet nëse çaji jeshil me kafeinë dhe ai pa kafeinë kanë të njëjtin efekt.
Çfarë do të thotë kjo në praktikë?
Ekspertët theksojnë se çaji jeshil nuk duhet parë si një “zgjidhje magjike” për problemet metabolike pas menopauzës. Megjithatë, një filxhan çaj jeshil në ditë mund të jetë pjesë e një stili jetese të shëndetshëm, së bashku me ushqyerjen e ekuilibruar, aktivitetin fizik dhe kujdesin mjekësor. Nëse tashmë pini çaj jeshil, nuk ka arsye për ta ndërprerë, pasi në sasi normale ai konsiderohet i sigurt për shumicën e njerëzve. Ndryshe ndodh me suplementet ose ekstraktet e përqendruara të çajit jeshil. Ato përmbajnë nivele shumë më të larta të përbërësve aktivë dhe në disa raste janë lidhur me probleme të mëlçisë. Për këtë arsye, ekspertët rekomandojnë që para përdorimit të tyre të konsultoheni me mjekun.
Çfarë tjetër ndihmon pas menopauzës?
Përveç çajit jeshil, ekspertët rekomandojnë disa zakone që kanë mbështetje më të fortë shkencore. Ushtroni rregullisht. Veçanërisht ushtrimet e forcës ndihmojnë në ruajtjen e masës muskulore, forcimin e kockave dhe përmirësimin e metabolizmit. Kujdesuni për gjumin. Çrregullimet e gjumit janë të zakonshme gjatë periudhës së menopauzës. Kufizimi i përdorimit të ekraneve në mbrëmje dhe fjetja në një dhomë të freskët e të errët mund të përmirësojnë cilësinë e gjumit. Ndiqni një ushqyerje të shëndetshme për trurin. Pas menopauzës mund të shfaqen edhe probleme me kujtesën. Dieta MIND, e cila kombinon elemente të dietës mesdhetare, është lidhur me një rrezik më të ulët të demencës dhe një shëndet më të mirë të trurit.
