Menopauza është një fazë normale e jetës së gruas, por shpesh shoqërohet me paqartësi, pasi simptomat, koha e shfaqjes dhe trajtimet ndryshojnë nga një person te tjetri. Vitet e stigmatizimit, mungesa e diskutimeve për shëndetin në moshën e mesme dhe tregu gjithnjë në rritje i produkteve që premtojnë zgjidhje të shpejta kanë krijuar shumë keqkuptime rreth menopauzës. Problemi është se këto mite mund t’i bëjnë gratë të ndihen të papërgatitura, të keqinformuara ose të nënvlerësuara për ndryshimet që po përjeton trupi i tyre. Disa e paraqesin menopauzën si diçka shumë më të frikshme sesa është në të vërtetë, ndërsa të tjera minimizojnë simptoma që mund të kërkojnë trajtim. Më poshtë, ekspertët sqarojnë disa nga mitet më të zakonshme rreth perimenopauzës dhe menopauzës.
Miti 1: Menopauza ndodh në të njëjtën moshë për të gjitha gratë
Është e rëndësishme të kuptohet dallimi mes menopauzës dhe perimenopauzës. Menopauza është momenti kur një grua nuk ka pasur menstruacione për 12 muaj rresht. Ndërsa perimenopauza është periudha e tranzicionit që i paraprin menopauzës dhe nuk ndodh në një moment të vetëm apo në një moshë të caktuar. Edhe pse mosha mesatare e menopauzës është rreth 52 vjeç, ajo ndryshon nga një grua te tjetra. Gjinekologia Sweta Patel shpjegon se shumë gra fillojnë të përjetojnë simptomat e para të perimenopauzës që në të 40-at.
Miti 2: Menopauza do të thotë fundi i jetës seksuale
Shpesh menopauza lidhet me humbjen e feminitetit ose të dëshirës seksuale, por ekspertët thonë se kjo është më shumë një ide kulturore sesa një realitet. Dietologia Kari Hamrick thekson se tabutë dhe standardet e bukurisë që glorifikojnë rininë kanë ndikuar në përhapjen e këtij miti. Megjithatë, ndryshimet hormonale mund të shkaktojnë tharje vaginale, ulje të lubrifikimit, ndryshime në ndjeshmëri dhe parehati gjatë marrëdhënieve seksuale. Po ashtu, pagjumësia, ndryshimet e humorit dhe shtimi në peshë mund të ndikojnë në uljen e dëshirës seksuale. Sipas Patel, kjo nuk do të thotë fundi i një jete seksuale të kënaqshme, pasi ekzistojnë trajtime efektive që ndihmojnë në lehtësimin e këtyre simptomave.
Miti 3: Nuk mund të mbeteni shtatzënë gjatë perimenopauzës
Edhe pse fertiliteti bie me kalimin e moshës, shtatzënia mbetet e mundur gjatë perimenopauzës. Patel shpjegon se për sa kohë një grua vazhdon të ketë menstruacione, edhe nëse ato janë të çrregullta, ovulacioni mund të ndodhë dhe konceptimi është ende i mundur. Për këtë arsye, kontracepsioni vazhdon të jetë i rëndësishëm gjatë kësaj periudhe, ndërsa metodat që bazohen vetëm në llogaritjen e ciklit menstrual janë më pak të besueshme.
Miti 4: Një analizë gjaku tregon nëse jeni në perimenopauzë ose menopauzë
Në shumicën e rasteve, analizat e gjakut nuk janë të nevojshme për të vendosur diagnozën. Ekspertët shpjegojnë se simptomat dhe ndryshimet në ciklin menstrual janë treguesit kryesorë të perimenopauzës, sidomos tek gratë që nuk përdorin terapi hormonale ose spirale hormonale. Megjithatë, analizat mund të jenë të dobishme në raste të veçanta, për shembull kur menstruacionet mungojnë në moshë të re ose kur mjeku dyshon për probleme të tjera shëndetësore.
Miti 5: Ekziston një suplement që i zhduk simptomat
Në treg ka shumë suplemente të reklamuara për gratë në menopauzë, por ekspertët theksojnë se asnjëri prej tyre nuk mund të “shërojë” simptomat. Nanette Santoro shpjegon se suplementet nuk i nënshtrohen të njëjtave kontrolle si barnat e miratuara, ndaj siguria dhe efektiviteti i tyre nuk janë gjithmonë të provuara. Dietologia Elizabeth Ward shton se shumë produkte thjesht ripaketohen dhe marketohen posaçërisht për menopauzën me çmime më të larta, pa ofruar domosdoshmërisht përfitime shtesë.
Miti 6: Menopauza është shkaku kryesor i shtimit në peshë
Shumë gra besojnë se menopauza është arsyeja kryesore e shtimit në peshë, por ekspertët thonë se situata është më komplekse. Ndryshimet hormonale mund të ndikojnë në mënyrën se si shpërndahet dhjami në trup, duke favorizuar grumbullimin e tij në zonën e barkut. Ndërkohë, me kalimin e moshës humbet gradualisht masa muskulore, gjë që ngadalëson metabolizmin. Sipas studimeve, plakja luan një rol më të madh sesa vetë menopauza në uljen e metabolizmit bazal. Kjo do të thotë se ndryshimet në peshë gjatë kësaj periudhe janë reale, por menopauza nuk është faktori i vetëm përgjegjës.
Si ta përballoni më lehtë menopauzën
Ekspertët rekomandojnë disa strategji të mbështetura nga studimet shkencore për të lehtësuar këtë periudhë. Gjumi cilësor është një nga faktorët më të rëndësishëm, pasi pagjumësia është ndër shqetësimet më të zakonshme gjatë menopauzës. Terapia konjitive e sjelljes, aktiviteti fizik dhe teknikat e relaksimit kanë treguar rezultate të mira në përmirësimin e gjumit.
Menaxhimi i stresit është gjithashtu thelbësor. Praktika si meditimi, joga dhe ushtrimet e frymëmarrjes mund të ndihmojnë në uljen e ankthit, stresit dhe problemeve me gjumin. Aktiviteti fizik i rregullt, veçanërisht ushtrimet e forcës, ndihmon në ruajtjen e masës muskulore, shëndetin e kockave dhe përmirësimin e metabolizmit. Ekspertët rekomandojnë të paktën 150 minuta aktivitet aerobik me intensitet të moderuar në javë dhe dy ose tre seanca ushtrimesh me pesha.
Nëse simptomat janë të forta, gratë duhet të flasin me mjekun për terapinë zëvendësuese hormonale (HRT), e cila konsiderohet një nga trajtimet më efektive për lehtësimin e simptomave të menopauzës. Mjeku mund të vlerësojë nëse kjo terapi është e përshtatshme, bazuar në historinë mjekësore dhe faktorët individualë të rrezikut. Menopauza nuk duhet parë si diçka për t’u frikësuar, por si një fazë natyrale e jetës. Informimi i saktë dhe mbështetja te këshillat e bazuara në prova shkencore mund t’i ndihmojnë gratë ta kalojnë këtë periudhë me më shumë siguri dhe mirëqenie.
