Dick Cheney, zv.president i Shteteve të Bashkuara në vitet 2001-2009 dhe një nga arkitektët kryesorë të strategjisë së Amerikës në “luftën kundër terrorizmit” pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, ndërroi jetë në moshën 84 vjeç. Lajmi u njoftua nga familja.
I konsideruar si një nga zëvendëspresidentët më të fuqishëm në historinë e SHBA-ve, Cheney shërbeu dy mandate me presidentin George W. Bush, duke formësuar thellësisht politikën e sigurisë kombëtare dhe vizionin ushtarak të Uashingtonit. Një figurë e shquar, por përçarëse, luajti rol kyç në vendimet që çuan në pushtimin e Irakut në vitin 2003 dhe lindjen e doktrinës së ndërhyrjes parandaluese.
Nga Shtëpia e Bardhë në Pentagon: një karrierë pushteti dhe ndikimi
I lindur në vitin 1941 në Lincoln, Nebraska, Cheney filloi karrierën politike në Partinë Republikane si kongresmen nga Wyoming. Në vitet 1980, shërbeu në administratën Gerald Ford dhe më pas si sekretar i Mbrojtjes nën George H. W. Bush, një rol në të cilin menaxhoi ndërhyrjen e SHBA-ve në Luftën e Gjirit të vitit 1991.
Pas një periudhe pune në sektorin privat, u rikthye në politikë në vitin 2000 kur George W. Bush e zgjodhi si kandidatin e tij për zv.president. Vendimi rezultoi strategjik: përvoja dhe njohuritë e tij për aparatin federal e bënë pikë referimi thelbësore për administratën e re.
11 shtatori dhe lindja e “Luftës kundër Terrorizmit”
Më 11 shtator 2001, Cheney ishte në Shtëpinë e Bardhë kur dy aeroplanë të rrëmbyer nga al-Kaeda goditën Kullat Binjake në Nju Jork. Që nga ai moment, u bë një nga njerëzit më të respektuar në qeveri, duke udhëhequr përgjigjen amerikane ndaj sulmit.
Ishte ndër të parët që mbështeti veprimin ushtarak në Afganistan kundër talebanëve, të cilët besohej se ishin përgjegjës për strehimin e Osama bin Ladenit. Ndikimi i tij ndihmoi në formësimin e doktrinës së re të sigurisë kombëtare, bazuar në ndërhyrjen parandaluese dhe zgjerimin e fuqive presidenciale në çështjet e mbrojtjes.
Në vitet e fundit, republikani kritikoi Trump-in dhe mbështeti Kamala Harris-in
Pasi u tërhoq nga politika aktive, Cheney botoi kujtime dhe mbështeti karrierën e vajzës së tij Liz, një anëtare kongresi nga Wyoming. Në vitin 2021, dënoi ashpër sulmin ndaj Kongresit nga mbështetësit e Donald Trump-it, duke e quajtur ish-presidentin “një frikacak” dhe “një kërcënim të paparë për republikën”.
Në vitet që pasuan, u margjinalizua vazhdimisht nga partia e tij, derisa njoftoi votën për demokraten Kamala Harris në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, duke deklaruar se donte ta “vendoste vendin mbi partinë”.
