Shumë njerëz besojnë se truri është i pandryshueshëm pasi arrijmë moshën e rritur dhe se ai ndryshon vetëm nëse ndodh diçka serioze. Megjithatë, sipas neurologut Majid Fotuhi, dekada kërkimesh tregojnë se truri mund të përmirësohet dhe të ruajë mprehtësinë mendore edhe në moshë të thyer. Specialisti, i cili ka mbi 30 vjet përvojë në neuroshkencë dhe praktikë klinike, shpjegon se zona të rëndësishme të trurit, si hipokampusi dhe korteksi cerebral, ndikohen drejtpërdrejt nga stili ynë i jetesës. Sipas tij, zakone të tilla si mungesa e aktivitetit fizik, ushqimi i dobët dhe stresi i vazhdueshëm mund të zvogëlojnë këto zona të trurit, ndërsa zakonet e shëndetshme mund t’i forcojnë ato. Ja pesë gjëra që, sipas ekspertit, kanë të përbashkët njerëzit që ruajnë aftësitë e tyre mendore edhe në moshë të avancuar.
1. Ushtrohen rregullisht
Aktiviteti fizik nuk është i rëndësishëm vetëm për trupin, por edhe për trurin. Sipas Dr. Fotuhi, ushtrimet fizike stimulojnë krijimin e neuroneve të reja, një proces i njohur si neurogjenezë. Ai shpjegon se pas vetëm 12 javësh aktiviteti fizik të rregullt dhe intensiv, mund të vërehen ndryshime të dukshme në strukturën e trurit. Ushtrimet ndihmojnë në rritjen e kapacitetit dhe funksionit të zonave që lidhen me kujtesën dhe të nxënit.
2. Flenë mjaftueshëm
Gjumi cilësor luan një rol vendimtar në shëndetin e trurit. Gjatë gjumit të thellë, truri aktivizon procese natyrale pastrimi që ndihmojnë në largimin e mbetjeve të dëmshme. Një prej tyre është proteina amiloide, e cila lidhet me rrezikun e zhvillimit të sëmundjes Alzheimer’s disease. Eksperti paralajmëron se gjumi më pak se gjashtë orë në natë mund të pengojë këtë proces pastrimi, duke ndikuar negativisht në funksionet njohëse dhe kujtesë.
3. Ushqehen shëndetshëm
Dieta ka ndikim të drejtpërdrejtë në shëndetin e trurit. Studime të shumta kanë treguar se yndyrnat trans, ushqimet ultra të përpunuara dhe produktet që shkaktojnë rritje të menjëhershme të sheqerit në gjak mund të nxisin inflamacion në tru. Dr. Fotuhi e konsideron ushqimin si një formë ilaçi dhe rekomandon konsumimin e frutave, perimeve, bishtajoreve dhe ujit, ndërsa sugjeron kufizimin e ushqimeve të pashëndetshme.
4. Menaxhojnë stresin
Stresi kronik është një nga armiqtë më të mëdhenj të trurit. Sipas neurologut, shumë njerëz kalojnë kohë duke menduar vazhdimisht për skenarët më të këqij të mundshëm. Ky lloj stresi i vazhdueshëm mund të ndikojë negativisht në strukturën dhe funksionimin e trurit. Ai këshillon ndryshimin e mënyrës së të menduarit dhe përqendrimin te zgjidhja e problemeve, në vend të shqetësimit të vazhdueshëm për gjëra që mund të mos ndodhin kurrë.
5. E sfidojnë vazhdimisht trurin
“Ashtu si muskujt, edhe truri forcohet kur përdoret”, thotë Dr. Fotuhi. Me kalimin e viteve, shumë njerëz fillojnë t’i thonë vetes se janë shumë të vjetër për të mësuar gjëra të reja ose se nuk janë të aftë në fusha të caktuara. Kjo mënyrë të menduari mund të kufizojë zhvillimin e trurit. Eksperti këshillon të mësoni vazhdimisht aftësi të reja, të dilni nga zona e rehatisë dhe të mos keni frikë nga gabimet. Pikërisht ky proces aktivizon neuroplasticitetin aftësinë e trurit për të krijuar lidhje të reja dhe për t’u përshtatur.
