Kur fillojnë të përzierat, të vjellat apo ngërçet në bark, shumica e njerëzve fajësojnë menjëherë ushqimin e fundit që kanë ngrënë. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se shkaku i vërtetë mund të fshihet në një vakt të konsumuar disa ditë, madje edhe disa javë më parë.
Helmimi nga ushqimi mbetet një nga problemet më të zakonshme shëndetësore, duke shkaktuar simptoma si të përziera, diarre, të vjella, temperaturë dhe dhimbje barku. Por ndryshe nga sa besohet zakonisht, simptomat nuk shfaqen gjithmonë menjëherë pas konsumimit të ushqimit të kontaminuar.
Një nga shkaktarët më të zakonshëm është norovirusi, simptomat e të cilit zakonisht shfaqen 12 deri në 48 orë pas infektimit. Ai mund të transmetohet përmes frutave, perimeve dhe produkteve të detit të kontaminuara, por edhe përmes kontaktit me persona të infektuar apo sipërfaqeve të ndotura.
Ekspertët theksojnë se patogjenë të ndryshëm kanë periudha të ndryshme inkubacioni.
Salmonela, e cila shpesh gjendet në vezë të pagatuara mirë, mish pule dhe produkte qumështi, mund të shkaktojë simptoma deri në gjashtë ditë pas konsumimit të ushqimit.
Ndërkohë, bakteri Escherichia coli mund të shfaqë simptomat edhe pas dhjetë ditësh. Burimet më të zakonshme përfshijnë mishin e papjekur mirë, qumështin e papasterizuar, si dhe frutat dhe perimet e palara.
Një tjetër bakter i zakonshëm është kampilobakteri, i cili gjendet në mishin e papërpunuar, qumështin dhe ujin e kontaminuar. Simptomat e tij mund të shfaqen deri në pesë ditë pas ekspozimit.
Ekspertët rekomandojnë disa masa të thjeshta për të ulur rrezikun e helmimit nga ushqimi.
Larja e frutave dhe perimeve, edhe kur lëvorja nuk konsumohet, mund të ndihmojë në eliminimin e mikrobeve të dëmshme. Po ashtu, përdorimi i termometrit gjatë gatimit të mishit siguron që ushqimi të arrijë temperaturën e nevojshme për të shkatërruar bakteret.
Një tjetër gabim i zakonshëm është larja e mishit të papërpunuar të pulës para gatimit. Specialistët paralajmërojnë se kjo praktikë mund të përhapë bakteret në sipërfaqet e kuzhinës dhe të rrisë rrezikun e kontaminimit.
Po ashtu, ekspertët theksojnë se ushqimet e mbetura nuk janë gjithmonë të sigurta vetëm sepse kanë erë apo pamje normale. Baktere të rrezikshme si salmonela, listeria, E. coli apo C. botulinum mund të zhvillohen pa ndryshuar aromën ose pamjen e ushqimit.
Në shumicën e rasteve, simptomat e helmimit nga ushqimi kalojnë vetvetiu brenda disa ditësh. Megjithatë, hidratimi, pushimi dhe kujdesi ndaj simptomave mbeten thelbësore.
Mjekët rekomandojnë kërkimin e ndihmës mjekësore nëse simptomat janë të rënda, zgjasin për disa ditë ose shoqërohen me shenja dehidratimi, temperaturë të lartë apo gjak në jashtëqitje.
