Stresi kronik psikologjik mund t’i ndihmojë tumoret të shmangin sulmin e sistemit imunitar përmes një zinxhiri kompleks ngjarjesh molekulare që përfshijnë bakteret e zorrëve dhe viruset që jetojnë brenda tyre. Ky është përfundimi i një studimi të ri të udhëhequr nga studiuesit e Weill Cornell Medicine, i cili zbulon një mekanizëm të panjohur më parë në biologjinë e kancerit dhe hap rrugën për mundësi të reja terapeutike.
Studimi, i botuar më 25 qershor në revistën shkencore Cancer Cell, tregoi se stresi kronik bën që disa baktere të zorrëve të largohen nga zorra dhe të migrojnë drejt tumoreve. Viruset që ndodhen brenda këtyre baktereve aktivizojnë qeliza të quajtura fibroblaste të lidhura me kancerin (Cancer-Associated Fibroblasts – CAFs), të cilat më pas prodhojnë nivele të larta të hormoneve të stresit. Këto hormone dobësojnë mbrojtjen imunitare lokale kundër tumorit, duke i lejuar qelizat kancerogjene të mbijetojnë më lehtë.
Stresi kronik dhe sistemi imunitar
Pacientët me kancer shpesh përjetojnë nivele të larta stresi për periudha të gjata. Megjithatë, deri më tani nuk ishte e qartë se si ky stres ndikonte në bakteret e zorrëve dhe në aftësinë e sistemit imunitar për të luftuar kancerin. Sipas autores kryesore të studimit, Dr. Melody Zeng, gjetjet hapin shumë drejtime të reja kërkimore dhe mund të çojnë në zhvillimin e trajtimeve dhe testeve të reja prognostike për pacientët me kancer.
Si ndodh ky proces?
Studiuesit zbuluan një zinxhir të ndërlikuar ngjarjesh:
Stresi kronik rrit prodhimin e hormoneve të stresit (glukokortikoide) nga gjëndrat mbiveshkore. Këto hormone veprojnë në zorrë dhe dobësojnë barrierën mbrojtëse të saj. Si rezultat, disa baktere të zorrëve kalojnë në qarkullimin e gjakut dhe më pas arrijnë në tumore. Tek minjtë e përdorur në studim, bakteri Enterococcus gallinarum ishte ai që migronte më shpesh drejt tumoreve.
Roli i viruseve që jetojnë brenda baktereve
Bakteret mund të përmbajnë viruse të vegjël të quajtur bakteriofagë (phages). Brenda tumoreve, këta viruse çlirojnë ADN-në e tyre, e cila aktivizon një receptor të sistemit imunitar të quajtur TLR9 në fibroblastet e lidhura me kancerin. Aktivizimi i këtij receptori bën që fibroblastet të prodhojnë hormone stresi, të cilat dobësojnë veçanërisht aktivitetin e limfociteve B, qelizat që prodhojnë antitrupa dhe luajnë një rol të rëndësishëm në luftën kundër kancerit.
Gjetje edhe tek njerëzit
Ky mekanizëm nuk u vu re vetëm tek minjtë. Në mostrat e tumoreve kolorektale të njerëzve, studiuesit identifikuan bakterin Klebsiella pneumoniae, i cili mbante brenda bakteriofagë dhe, kur u testua tek minjtë, përshpejtoi ndjeshëm rritjen e tumorit. Analiza e tumoreve të trurit sugjeroi gjithashtu praninë e bakterit Enterococcus faecium së bashku me viruset përkatëse. Sipas Dr. Zeng, është shumë e mundshme që edhe specie të tjera bakteresh të zorrëve të marrin pjesë në këtë mekanizëm.
Një mundësi e re për trajtim
Studiuesit arritën ta ndërpresin këtë proces tek minjtë në dy mënyra:
- duke përdorur një substancë që bllokon receptorin TLR9;
- ose duke injektuar antibiotikë direkt në tumor për të eliminuar bakteret që ndodheshin aty.
Aktualisht ekipi po studion se cila nga këto strategji mund të jetë më efektive dhe nëse zbulimi i bakteriofagëve në tumore mund të përdoret si një tregues për ecurinë e sëmundjes.
Çfarë nënkuptojnë këto rezultate?
Sipas autores së parë të studimit, Dr. Hilal Bashir, këto rezultate theksojnë rëndësinë e menaxhimit të stresit tek pacientët me kancer. Ajo shton se studimi ngre gjithashtu pyetje mbi përdorimin e glukokortikoideve në disa trajtime onkologjike, pasi këto hormone mund të ndikojnë në mënyrën se si sistemi imunitar lufton tumorin.
