Matja e niveleve në gjak të hormoneve GLP-1 (glucagon-like peptide-1) dhe GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide) në gjendje esëll mund të ndihmojë në parashikimin se cilët pacientë me obezitet të rëndë do t’i përgjigjen më mirë trajtimit me semaglutide ose tirzepatide. Ky është përfundimi i një studimi pilot të publikuar në revistën shkencore Diagnostics. Edhe pse të dy këto medikamente kanë revolucionarizuar trajtimin e obezitetit, jo të gjithë pacientët përfitojnë njësoj prej tyre. Studiuesit besojnë se analiza e këtyre hormoneve mund të ndihmojë në zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm për secilin pacient.
Pse pacientët reagojnë ndryshe ndaj ilaçeve për obezitetin?
Obeziteti prek mbi 650 milionë të rritur në mbarë botën dhe lidhet me një rrezik më të lartë për sëmundje të zemrës, diabet të tipit 2, disa lloje kanceri dhe vdekje të parakohshme.
Ndër trajtimet më efektive janë:
- Semaglutide, një agonist i receptorit GLP-1.
- Tirzepatide, një medikament që aktivizon njëkohësisht receptorët e GLP-1 dhe GIP.
- Megjithatë, një nga sfidat kryesore është se pacientët nuk reagojnë në të njëjtën mënyrë ndaj këtyre terapive.
Çfarë janë GLP-1 dhe GIP?
GLP-1 dhe GIP janë hormone të prodhuara nga zorra pas ngrënies.
GLP-1
- ul oreksin;
- rrit ndjenjën e ngopjes;
- ndihmon në kontrollin e sheqerit në gjak.
GIP
- ndikon në metabolizmin e yndyrave;
- rregullon shpenzimin e energjisë;
- bashkëpunon me GLP-1 në kontrollin e glukozës dhe peshës trupore.
Tek personat me obezitet, sistemi i këtyre hormoneve shpesh nuk funksionon normalisht.
Si u zhvillua studimi?
Studiuesit nga Universiteti i Catanias dhe MEDISAN në Itali përfshinë 90 të rritur me obezitet të shkallës III (BMI mbi 40 kg/m²). Nga secili pjesëmarrës u mor një analizë gjaku në gjendje esëll për të matur nivelet e GLP-1 dhe GIP. Bazuar në rezultatet, pjesëmarrësit u ndanë në nëntë profile të ndryshme hormonale dhe më pas u trajtuan rastësisht me:
- semaglutide, ose
- tirzepatide.
Efektiviteti i trajtimit u vlerësua pas 6 muajsh.
Rezultatet u klasifikuan si:
- më pak se 5% humbje peshe – përgjigje e ulët;
- 5–15% humbje peshe – përgjigje mesatare;
- mbi 15% humbje peshe – përgjigje optimale.
Kush përfitoi më shumë nga tirzepatide?
Analiza tregoi se pacientët me nivele të ulëta të GIP në gjendje esëll arritën rezultatet më të mira me tirzepatide, pavarësisht nivelit të GLP-1. Sipas studiuesve, kur GIP është i ulët, receptorët e tij janë më të lirë për t’u aktivizuar nga tirzepatide, duke rritur efektivitetin e ilaçit.
Kush reagoi më mirë ndaj semaglutide?
Semaglutide dha rezultatet më të mira tek pacientët që kishin:
- nivele të ulëta të GLP-1;
- nivele mesatare ose të larta të GIP.
Kjo mund të nënkuptojë se receptorët GLP-1 janë më pak të zënë nga hormoni natyror dhe mund të aktivizohen më lehtë nga semaglutide.
Kur asnjë ilaç nuk dha rezultat të mirë?
Pacientët që kishin njëkohësisht:
- nivele të larta të GLP-1;
- nivele të larta të GIP,
- patën përgjigjen më të dobët ndaj të dy ilaçeve.
Sipas autorëve, kjo mund të tregojë një çrregullim të sistemit të hormoneve inkretine ose rezistencë ndaj receptorëve të tyre. Megjithatë, studiuesit theksojnë se kjo mbetet vetëm një hipotezë që kërkon studime të mëtejshme.
Përmirësime të tjera shëndetësore
Pacientët që humbën më shumë se 15% të peshës trupore patën gjithashtu:
- ulje të perimetrit të belit;
- përmirësim të ndjeshmërisë ndaj insulinës;
- përmirësim të shëndetit metabolik.
Kjo tregon se përfitimet e trajtimit shkojnë përtej humbjes së peshës.
A mund të personalizohet trajtimi?
Autorët sugjerojnë se në të ardhmen një analizë e thjeshtë gjaku për matjen e GLP-1 dhe GIP mund t’i ndihmojë mjekët të zgjedhin ilaçin më të përshtatshëm për secilin pacient, duke rritur mundësinë e suksesit të trajtimit. Megjithatë, ata theksojnë se këto rezultate janë ende paraprake.
Studiuesit paralajmërojnë se:
- studimi përfshiu vetëm 90 pacientë;
- u zhvillua vetëm në një qendër kërkimore;
- secili grup trajtimi kishte vetëm pesë pjesëmarrës;
- matja e hormoneve në një moment të vetëm nuk mund të tregojë nëse problemi lidhet me mungesën e hormoneve apo me rezistencën e receptorëve.
- Për këtë arsye, rezultatet nuk duhet të përdoren ende në praktikën klinike.
