Për shumë familjarë, kujdesi ndaj një personi me demencë sjell sfida të reja çdo ditë. Një nga momentet më të vështira mund të jetë diçka që duket e zakonshme: larja dhe kujdesi për higjienën personale.
Frika nga uji, hutimi, ndjenja e pasigurisë apo turpi për humbjen e privatësisë mund ta bëjnë dushin një përvojë stresuese për personin me probleme të kujtesës.
Megjithatë, me qasje të qetë, durim dhe respekt, ky proces mund të bëhet më i lehtë si për personin që ka nevojë për ndihmë, ashtu edhe për kujdestarin.
Sipas ekspertëve, qëllimi kryesor nuk është vetëm higjiena, por edhe ruajtja e pavarësisë, sigurisë dhe dinjitetit të personit.
Mos nxitoni, lejojeni të marrë pjesë
Një nga gabimet më të zakonshme është të bëhen të gjitha veprimet në vend të personit me demencë. Sa herë që është e mundur, ai duhet të inkurajohet të marrë pjesë në proces dhe të bëjë vetë ato hapa që ende mund t’i kryejë.
Kjo ndihmon në ruajtjen e vetëbesimit dhe mund të zvogëlojë rezistencën ndaj larjes.
Para se të fillojë procesi, është mirë që të gjitha mjetet të jenë gati: peshqirët, rrobat, sapuni, shampoja dhe produktet e tjera të higjienës. Kjo shmang ndërprerjet dhe konfuzionin.
Personat me demencë mund të përjetojnë:
-frikë nga uji ose nga rrëshqitja;
-vështirësi për të kuptuar hapat e larjes;
-ndjenjë turpi gjatë zhveshjes;
-hutim për atë që po ndodh;
-ndjesinë se dushi është një kërcënim.
Shpesh, ndryshimi i kohës së larjes, mënyrës së komunikimit ose ambientit mund të sjellë një përmirësim të madh.
Komunikimi i qetë e bën procesin më të lehtë
Mënyra se si flitet me një person me demencë është po aq e rëndësishme sa vetë veprimi.
Duhet përdorur një zë i butë dhe fjali të shkurtra, duke shpjeguar vetëm një hap në një moment.
Në vend që të jepen shumë udhëzime njëherësh, mund të përdoren fjali të thjeshta si:
“Tani do të lajmë duart.”
“Tani marrim sapunin.”
“Tani do ta shpëlajmë ujin.”
Kjo i jep personit kohë për të kuptuar dhe për të bashkëpunuar.
Nëse ai refuzon ose duket i shqetësuar, nuk duhet detyruar. Është më e rëndësishme të kuptohet arsyeja e frikës dhe të përshtatet mënyra e qasjes.
Siguria në banjë është prioritet
Banja mund të jetë një nga ambientet më të rrezikshme për një person me probleme kujtese, për shkak të rrezikut të rrëzimeve.
Disa masa të rëndësishme janë:
-kontrolloni temperaturën e ujit para larjes;
-përdorni shtroja kundër rrëshqitjes;
-vendosni ulëse të sigurta në dush ose vaskë;
-largoni pengesat nga dyshemeja;
-siguroni ndriçim të mjaftueshëm.
Nëse personi ka frikë nga uji, mund të ndihmojë një sasi më e vogël uji në vaskë ose përdorimi i një dushi dore, i cili shpesh krijon më pak pasiguri sesa rryma e ujit nga lart.
Disa persona ndihen më të qetë nëse prekin fillimisht ujin me dorë për t’u bindur se temperatura është e përshtatshme.
Privatësia dhe respekti janë pjesë e kujdesit
Për shumë njerëz me demencë, larja mund të shoqërohet me ndjenjë cenimi ose turpi. Për këtë arsye, ruajtja e dinjitetit është thelbësore.
Kjo mund të bëhet duke:
-mbuluar pjesët e trupit që nuk po pastrohen;
-përdorur peshqir ose mantel menjëherë pas larjes;
-shmangur praninë e personave të panevojshëm;
-mos e nxituar procesin.
Ndjenja e sigurisë dhe respektit shpesh ka të njëjtën rëndësi si vetë higjiena.
Sa shpesh duhet të lahet një person me demencë?
Nuk ekziston një rregull i vetëm për të gjithë. Frekuenca e larjes varet nga gjendja shëndetësore, lëvizshmëria, aktiviteti fizik dhe zakonet personale.
Larja e plotë e trupit çdo ditë nuk është gjithmonë e domosdoshme, por higjiena bazë duhet të ruhet rregullisht.
Çfarë duhet bërë nëse personi refuzon dushin?
Refuzimi është i zakonshëm te personat me demencë dhe shpesh lidhet me frikën, konfuzionin ose ndjenjën e humbjes së kontrollit.
Në këto raste mund të ndihmojë:
-ndryshimi i orarit të larjes;
-përdorimi i një qasjeje më të butë;
-krijimi i një ambienti më të qetë;
-dhënia e më shumë kohe për t’u përgatitur.
Detyrimi mund të rrisë ankthin dhe ta bëjë personin edhe më rezistent në të ardhmen.
Dush apo vaskë: cili është më i përshtatshëm?
Për shumë persona me probleme të kujtesës, dushi mund të jetë zgjedhje më praktike dhe më e sigurt, sidomos kur përdoret një ulëse e qëndrueshme dhe dush dore.
Megjithatë, zgjedhja varet nga aftësitë fizike, preferencat dhe niveli i sigurisë së personit.
Kujdesi për një person me demencë nuk ka të bëjë vetëm me kryerjen e një detyre të përditshme. Ka të bëjë me ruajtjen e respektit për një person që mund të ketë humbur disa aftësi, por jo nevojën për t’u ndjerë i sigurt, i dëgjuar dhe i vlerësuar.
