Psikologët shpjegojnë se frika nga takimet festive shpesh vjen nga përvoja të hershme të fëmijërisë që kanë lënë gjurmë, edhe kur personi, si i rritur, ka ndërtuar një jetë krejt tjetër. Reagimet e paqëndrueshme, shpërthimet e mundshme dhe ndjenja se “diçka mund të ndodhë” krijojnë një reagim emocional që nuk zhduket as në moshën e rritur. Më vonë, takimet familjare përjetohen si terren i rrezikshëm. Shumë fëmijëve u është thënë se po e teprojnë, se janë “shumë të ndjeshëm” ose se nuk kanë arsye të ndihen si ndihen. Kur mesazhe të tilla përsëriten për vite, fëmija humb lidhjen me kompasin e brendshëm emocional.
Si i rritur, ai/ajo e ka të vështirë të jetë i/e sinqertë emocionalisht para familjes. Prandaj festat duken si kthim në një rol ku autenticiteti nuk pranohet. Në familjet ku konfliktet ishin ose shpërthyese, ose të ndaluara plotësisht, fëmijët nuk mësojnë si duket komunikimi i shëndetshëm. Prandaj, në moshë të rritur, një drekë festive mund të aktivizojë frikë nga përplasjet ose tensionet e heshtura. Të dyja këto skenarë krijojnë pasiguri. Nëse gjatë festave rikthehet atmosfera e krahasimit, shumë njerëz dalin nga mbledhja me ndjenjën e mospërmbushjes, pavarësisht suksesit të tyre real.
Fëmijët që nuk kanë pasur privatësi ose hapësirë personale shpesh edhe në moshë madhore ndihen të pambrojtur kur familjarët bëjnë pyetje të padëshiruara ose ndërhyjnë në jetën e tyre private. Familjet ku alkooli ose varësitë e tjera ishin pjesë e përditshmërisë krijojnë një lidhje të pavetëdijshme midis festave dhe tensionit. Edhe nëse prindërit më vonë stabilizohen, trupi mban mend modelet e vjetra dhe reagon me ankth.
Shumë fëmijë janë rritur duke luajtur rolin e “kujdestarit të vogël”. Në moshë të rritur, në mbledhjet familjare hyjnë automatikisht në të njëjtin rol, gjë që shkakton lodhje emocionale dhe rezistencë ndaj festave. Kur një fëmijë favorizohet dhe tjetri neglizhohet, krijohen plagë që zgjasin gjithë jetën. Të rriturit që janë rritur me theks te gabimet e tyre ende presin komente për pamjen, karrierën apo zgjedhjet jetësore. Festa atëherë bëhet burim tensioni, jo gëzimi.
Fëmijët që kanë qenë ndryshe nga pritjet e familjes shpesh kanë mësuar të fshehin veten për t’u pranuar. Kur festat i rikthejnë në një rol që asnjëherë nuk ishte i tyre, është e natyrshme të shfaqet distancë dhe mbrojtje emocionale. Mosdashja e festave nuk do të thotë se dikush është i pashpirt apo mosmirënjohës. Shpesh tregon se trupi dhe mendja ende mbajnë tensione të vjetra. Kur njeriu i njeh këto modele, bëhet më e lehtë të vendosë kufij, të kufizojë kohën në ambiente të lodhshme dhe të krijojë mënyrën e vet të festimit, pa stres.
