Në një konferencë të përbashkët për shtyp të mbajtur këtë të diel në Jerusalem, Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dhe Kancelari gjerman Friedrich Merz njoftuan se Izraeli dhe Hamasi pritet të hyjnë së shpejti në “Fazën e Dytë” të armëpushimit.
Sipas dy liderëve, kjo fazë kritike, e cila parashikon çarmatosjen e plotë të Hamasit dhe demilitarizimin e Rripit të Gazës, mund të nisë brenda këtij muaji, sapo të përmbyllet shkëmbimi i fundit i mbetjeve mortore.
Kalimi në fazën tjetër varet nga dorëzimi i eshtrave të Ran Gvilit, oficerit 24-vjeçar të vrarë gjatë sulmit të 7 tetorit 2023, trupi i të cilit mbahet ende në Gaza. Kthimi i tij, në këmbim të 15 trupave të palestinezëve nga Izraeli, do të shënojë fundin e fazës së parë të “Planit 20-pikësh” të iniciuar nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump.
Faza e dytë parashikon vendosjen e një force ndërkombëtare sigurie në Gaza dhe krijimin e një qeverie të përkohshme palestineze, e cila do të operojë nën mbikëqyrjen e një bordi ndërkombëtar të drejtuar nga Uashingtoni.
Kancelari Friedrich Merz, i cili vizitoi edhe memorialin e Yad Vashem, rikonfirmoi mbështetjen e palëkundur të Gjermanisë për sigurinë e Izraelit. Ai bëri të ditur se “Berlini do të angazhohet konkretisht në fazën e dytë, duke dërguar oficerë dhe diplomatë në qendrën e koordinimit në Izraelin jugor.”
Megjithatë, Merz theksoi se Gjermania mbetet e angazhuar për zgjidhjen me dy shtete, por shtoi se “njohja e shtetit palestinez mund të vijë vetëm në fund të procesit, jo në fillim”.
Nga ana e tij, Netanyahu foli për një “Fazë të Tretë” ambicioze: deradikalizimin e shoqërisë në Gaza. “Kjo u bë në Gjermani dhe Japoni pas luftës. Mund të bëhet edhe në Gaza, por Hamasi duhet të shpërbëhet,” deklaroi ai.
Ndërkohë, situata në terren mbetet e brishtë. Ministria e Shëndetësisë në Gaza raporton se numri i palestinezëve të vrarë ka arritur në mbi 70,360, ndërsa incidente sporadike vazhdojnë të rrezikojnë armëpushimin aktual. Vetëm në 24 orët e fundit, ushtria izraelite konfirmoi vrasjen e një militanti që shkeli “Vijën e Verdhë” të sigurisë.
Izraeli do të mbajë kontrollin e çështjeve të sigurisë në Bregun Perëndimor, por një vendim politik për aneksimin e tij është ende subjekt diskutimi, tha kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu.
“E vetmja gjë për të cilën ne do të këmbëngulim gjithmonë është që fuqia sovrane e sigurisë nga lumi Jordan deri në Detin Mesdhe, do të jetë gjithmonë në duart e Izraelit. Dhe kjo do të thotë që Izraeli do të kontrollojë fatin e tij, do të vazhdojë të mbrojë sigurinë e tij për hirin tonë dhe për të tjerët gjithashtu”, tha ai.
Megjithatë, sipas kryeministrit izraelit, çështja e aneksimit politik të Bregut Perëndimor është ende objekt diskutimi.
Knesseti më 22 tetor miratoi leximin paraprak të dy projektligjeve mbi zbatimin e sovranitetit izraelit në dy vendbanime në Bregun Perëndimor. Po atë ditë, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha në një intervistë me gazetën Time se Uashingtoni nuk do të toleronte aneksimin e mundshëm të Bregut Perëndimor nga Izraeli dhe e paralajmëroi Izraelin se do të humbiste mbështetjen e SHBA-së nëse do ta bënte këtë.
Më 23 korrik, Knesseti miratoi një deklaratë duke i bërë thirrje qeverisë të zgjerojë sovranitetin e vendit mbi Bregun Perëndimor. Plot 71 nga 120 ligjvënës votuan në favor të deklaratës, ndërsa 13 abstenuan.
