Në një botë ku kemi më shumë mundësi se kurrë, nga llojet e kafesë, veshjet, partnerët romantikë deri te karriera dhe destinacionet e pushimeve, një paradoks i ri psikologjik ka dalë në pah: ankthi i zgjedhjes.
Ky fenomen, i njohur edhe si “paradoksi i zgjedhjes”, është studiuar gjerësisht nga psikologu Barry Schwartz, i cili argumenton se shumë zgjedhje nuk na bëjnë më të lirë apo më të lumtur, përkundrazi, na paralizojnë dhe na bëjnë të pakënaqur.
Si manifestohet ky ankth?
- E humbasim shumë kohë duke krahasuar opsionet.
- Frikësohemi të bëjmë zgjedhjen “e gabuar”.
- Edhe pasi kemi zgjedhur, nuk ndiejmë qetësi, por pendim ose dyshim.
- Jetojmë me iluzionin se “po të kisha zgjedhur tjetrin, do ishte më mirë”.
Ky stres nuk prek vetëm vendime të mëdha si karriera apo martesa, por edhe ato më të voglat, si çfarë filmi të shikojmë ose çfarë të porosisim në darkë. Teknologjia e ka përkeqësuar këtë ndjesi, duke na bombarduar me opsione dhe duke na krahasuar me zgjedhjet e të tjerëve.
Çfarë mund të bëjmë?
- Vendos kufij vetë: zgjidh mes 3-5 opsionesh, jo 50.
- Prano “mirë” si të mjaftueshme: Perfeksioni është i rrallë dhe shpesh i imagjinuar.
- Beso instinktit të parë: Shpesh është ai më i sinqerti.
- Kujto se asnjë zgjedhje nuk është përfundimtare: Shumë prej tyre janë të kthyeshme.
Në një kohë ku gjithçka është zgjedhje, paqartësia është normale, por qetësia vjen kur ndalojmë së kërkuari zgjidhjen perfekte dhe fillojmë të vlerësojmë çfarë kemi. Më pak zgjedhje, më shumë qartësi.
