A mund dhe a duhet të ringjallen specie kafshësh të zhdukura për mijëra vjet? Colossal Biosciences, e cila vlerësohet 10.2 miliard dollarë pas mbledhjes së qindra miliona dollarëve nga investitorë, përfshirë personazhe të famshëm si Tiger Woods dhe Paris Hilton, ka shkaktuar lavdërime dhe kritika pasi njoftoi vitin e kaluar se kishte “de-zhdukur” ujkun dire, një specie që kishte zhdukur më shumë se 10 mijë vjet më parë, me lindjen e tre qenve të rinj.
Kompania tha se do të sjellë gjithashtu përsëri mamuthin e leshtë brenda dy viteve, të ndjekur nga dodoja, një tjetër simbol i zhdukjes. Colossal përdor ADN të lashtë nga fosilet dhe redaktim gjenetik, duke ngjallur krahasime të lehta me Jurassic Park. Krahasimi me filmin nuk e shqetëson drejtorin ekzekutiv të kompanisë, Ben Lamm. Lamm shtoi se filmi i dha shumë njerëzve, madje edhe jo-shkencëtarëve, një kuptim të ADN-së dhe mundësisë që njerëzit të ndryshojnë gjenetikën.
Colossal argumenton se kriza e zhdukjes së specieve, ku jeta në Tokë po zhduket deri në 1,000 herë më shpejt se normalisht për shkak të veprimeve njerëzore, krijon një “obligim moral” për të vepruar. Njoftimet e bujshme të kompanisë po ndihmojnë që njerëzit të interesohen për ruajtjen e natyrës dhe të entuziazmojnë për shkencën, raportoi The Guardian.
Në qendrën e saj teknologjike në Dallas, ku ndodhet laboratori shkencëtarë të veshur me kapele të bardha izolojnë ADN të lashtë dhe përdorin teknologjinë CRISPR për të redaktuar gjenomet e kafshëve të ngjashme ekzistuese. Për ujqit dire, 14 nga 19,000 gjenet e ujkut gri u ndryshuan për t’i bërë ata më të mëdhenj, më të qëndrueshëm ndaj të ftohtit dhe me ngjyrë bore.
Ringjallja e disa kafshëve është më e vështirë se të tjera. Colossal po përpiqet të ringjallë thylacinën ose tigri tasmanian, kafsha e fundit e së cilës vdiq në një kopsht zoologjik australian në 1936. Përdorimi i gjenomit të dunnartit me bisht të trashë (shumë i ndryshëm nga thylacina) do të kërkojë miliona ndryshime gjenetike.
