Në një zhvillim që po konsiderohet si një moment historik për biologjinë molekulare, shkencëtarët kanë arritur për herë të parë të nxjerrin dhe analizojnë molekula të ARN-së (RNA) nga një specie e zhdukur prej kohësh. Ky zbulim hap një dritare të re drejt kuptimit të jetës së kaluar dhe mënyrës se si organizmat e lashtë funksiononin në nivel gjenetik.
ARN-ja, ndryshe nga ADN-ja, është shumë më e brishtë dhe zakonisht degradohet shpejt pas vdekjes së organizmit. Pikërisht kjo e bën zbulimin veçanërisht të rëndësishëm: ruajtja dhe identifikimi i fragmenteve të saj në materiale të lashta biologjike kërkon kushte jashtëzakonisht të favorshme dhe teknologji të avancuar analitike.
Sipas studiuesve, mostrat e analizuara janë marrë nga mbetje të ruajtura në kushte të ngrirjes ose mjediseve anoksike, ku proceset e dekompozimit janë ngadalësuar ndjeshëm. Kjo ka lejuar që fragmente të vogla të ARN-së të mbijetojnë për mijëra vjet, duke ruajtur informacion të vlefshëm biologjik.
Analiza e këtyre molekulave u ka dhënë shkencëtarëve një pasqyrë më të detajuar mbi mënyrën se si gjenet shpreheshin në këtë specie të zhdukur, duke ndihmuar në rindërtimin e funksioneve të saj biologjike dhe përshtatjeve ndaj mjedisit. Kjo shkon përtej studimit tradicional të ADN-së, duke ofruar një kuptim më të drejtpërdrejtë të aktivitetit gjenetik në të kaluarën.
Ekspertët e quajnë këtë një hap të madh drejt “arkeologjisë molekulare”, një fushë që mund të ndryshojë mënyrën se si kuptojmë evolucionin dhe zhdukjen e specieve. Në teori, këto teknika mund të përdoren edhe për të studiuar më thellë biodiversitetin e humbur dhe për të kuptuar më mirë se si organizmat reaguan ndaj ndryshimeve klimatike në të kaluarën.
Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se jemi ende larg çdo ideje për “ringjallje” të specieve. Zbulimi i ARN-së nuk nënkupton rikrijimin e jetës, por ofron një mënyrë të re për të lexuar historinë biologjike të Tokës me një nivel detaji të paimagjinueshëm më parë. Ky zbulim hap një kapitull të ri në shkencë, ku kufijtë mes së kaluarës dhe teknologjisë moderne bëhen gjithnjë e më të hollë.
