Një zhvillim i ri në fushën e neuroonkologjisë mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si diagnostikohen tumoret e trurit në mbarë botën. Shkencëtarët kanë krijuar një sistem të avancuar të inteligjencës artificiale që arrin të identifikojë me saktësi llojet e tumoreve të sistemit nervor qendror brenda pak minutash, duke zëvendësuar pritjen që deri më tani mund të zgjaste deri në dy javë.
Teknologjia e re, e quajtur Hetairos, është zhvilluar nga studiues të German Cancer Research Center (DKFZ) në Heidelberg dhe rezultatet e saj janë publikuar në revistën prestigjioze shkencore Nature Cancer.
Sistemi është projektuar për të analizuar prerjet standarde mikroskopike të indeve, të cilat përdoren çdo ditë në laboratorët patologjikë.
Duke u bazuar vetëm në këto imazhe të digjitalizuara, Hetairos arrin të identifikojë më shumë se 100 nëntipe molekulare të tumoreve të trurit dhe palcës kurrizore me një saktësi mbresëlënëse.
Tumoret e sistemit nervor qendror konsiderohen ndër më kompleksët për t’u diagnostikuar, pasi shpesh kërkojnë analiza të avancuara molekulare për të përcaktuar natyrën e tyre të saktë. Deri tani, standardi më i besueshëm ka qenë analiza e metilimit të ADN-së, një proces që kërkon laboratorë të specializuar, pajisje të kushtueshme dhe ditë të tëra pritjeje.
Hetairos premton të ndryshojë këtë realitet. Për të trajnuar sistemin, shkencëtarët përdorën më shumë se 11 mijë mostra të digjitalizuara të indeve nga 9.606 pacientë në 11 qendra mjekësore të shpërndara në katër kontinente. Rezultatet treguan se inteligjenca artificiale mund të dallojë me sukses 102 nëntipe të ndryshme tumorale, duke mbuluar pothuajse të gjithë klasifikimin aktual të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për tumoret e sistemit nervor qendror.
Një nga avantazhet më të mëdha të sistemit është shpejtësia. Në testimet klinike, diagnoza molekulare tradicionale kërkonte mesatarisht rreth 12 ditë, ndërsa Hetairos ishte në gjendje të jepte një vlerësim brenda vetëm 12 minutash nga momenti kur mostra digjitalizohej.
Duke përfshirë edhe procesin e skanimit dhe përgatitjes së materialit, rezultatet mund të jenë të disponueshme brenda 24 deri në 48 orësh.
Sipas studiuesve, sistemi nuk kufizohet vetëm në dhënien e një diagnoze. Ai tregon edhe nivelin e sigurisë së parashikimit dhe evidenton zonat specifike të indit që kanë ndikuar në vendimin e algoritmit, duke u mundësuar mjekëve të verifikojnë dhe kuptojnë procesin e analizës.
Në një krahasim të drejtpërdrejtë me specialistë me përvojë, Hetairos arriti të dallojë modele të ndërlikuara morfologjike që shpesh janë të vështira për t’u identifikuar edhe nga neuropatologët më të trajnuar.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se inteligjenca artificiale nuk synon të zëvendësojë mjekët. Përkundrazi, ajo shihet si një mjet i fuqishëm mbështetës që mund të përshpejtojë vendimmarrjen klinike, të ndihmojë në rastet e ndërlikuara dhe të ofrojë qasje më të shpejtë në diagnostikim, veçanërisht në vendet ku testet molekulare moderne nuk janë lehtësisht të disponueshme.
Ekspertët besojnë se ky zbulim mund të shënojë fillimin e një epoke të re në diagnostikimin e kancerit, ku inteligjenca artificiale do të luajë një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në zbulimin dhe trajtimin e sëmundjeve komplekse.
