Në Shqipëri, rreth 15-20% e çifteve përballen me problemin e sterilitetit, një shifër që është në rritje çdo vit. Kjo çështje mund të prekë si burrat, ashtu edhe gratë, ose të dy bashkë.
Megjithatë, ndodhin gjithashtu raste kur, pavarësisht përpjekjeve, bashkimi natyror mes individëve nuk sjell rezultat. Fertiliteti është një temë që ka sjellë shumë kuriozitete dhe mite të gabuara, përfshirë idenë e gabuar se riprodhimi është gjithmonë i thjeshtë dhe i dukshëm.
Në shumë raste, fekondimi mund të bëhet një proces i pamundur ose i vështirë, duke i bërë shumë çifte të përjetojnë vështirësi për të pasur fëmijë.
Riprodhimi është një proces që varet nga faktorët e dy individëve, femra dhe mashkulli. Prandaj, çdo problem riprodhues duhet të shqyrtohet në çift. Pasi të ndodhin vështirësi në konceptim, është e nevojshme që të dy partnerët të kalojnë teste dhe shqyrtime për të vlerësuar aftësitë e tyre riprodhuese. Kjo mund të ndihmojë në identifikimin e mundësive për trajtim.
Kur duhet të kërkoni ndihmë për sterilitetin?
Nëse një çift ka përpjekur të konceptojë për më shumë se një vit, dhe nuk ka pasur rezultate, është koha për t’u konsultuar me një specialist të fertilitetit. Për femrat mbi 35 vjeç, ky afat zvogëlohet në 6 muaj pas tentativave të pasuksesshme. Për femrat nën 35 vjeç, rekomandohet të presin një vit. Megjithatë, në raste të caktuara, si endometrioza, vezoret policistike, operacionet e mëparshme në vezore, menopauza e hershme ose probleme të shëndetit mashkullor, është e këshillueshme që të konsultoheni me një specialist menjëherë.
Trajtimet e riprodhimit me asistencë mjekësore
Në rastet kur ndihma natyrale nuk është e mundur, teknikat e riprodhimit asistuar mund të jenë një zgjidhje. Specialistët e fertilitetit mund të rekomandojnë një sërë testesh dhe trajtimesh që mund të ndihmojnë çiftin të arrihen në një shtatzëni. Këto mund të jenë trajtime të nivelit të parë, si monitorimi i ovulacionit dhe fekondimi artificial, ose teknika më të avancuara si IVF (Fertilizimi In Vitro) dhe ICSI (Injeksioni i Spermës në Qelizën vezë).
Çfarë është IVF (Fertilizimi In Vitro)?
IVF është një teknikë ku fekondimi i vezës dhe spermatozoidit ndodh jashtë trupit të femrës, në laborator. Qelizat vezë mblidhen nga vezoret e femrës, dhe ato stimulohet hormonalisht për të prodhuar më shumë vezë. Sperma është gjithashtu e përgatitur dhe është vendosur për të fekonduar vezët në një mjedis laboratorik. Ky proces është më “natyral” sesa ICSI, pasi fekondimi bëhet pa përdorur teknika të ndërhyrjes direkte me spermën.
Çfarë është ICSI (Injeksioni i Spermës në Qelizën Vezë)?
ICSI është një teknikë më e avancuar, ku spermatozoidi përzgjidhet individualisht për cilësinë dhe lëvizshmërinë e tij dhe injektohet drejtpërdrejt në citoplazmën e vezës. Kjo teknikë është e dobishme kur ka probleme të theksuara me cilësinë e spermës dhe është një mundësi që ndihmon për të arritur fekondimin, kur teknikat e tjera kanë dështuar.
Transferimi i embrionit
Pas fertilizimit të suksesshëm të vezës, embrioni kultivohet për disa ditë në laborator. Kur embrioni ka arritur një zhvillim të përshtatshëm, ai transferohet në mitër përmes një kateteri të hollë, nën mbikëqyrjen e ultratingujve. Ky proces është i thjeshtë dhe i shpejtë, dhe është hapi i fundit para se të bëhet testimi i shtatzënisë. Pas transferimit të embrionit, bëhet një kampion gjaku (Beta HCG) për të konfirmuar nëse shtatzënia është vendosur.