Botë e Çuditshme Lifestyle

Studim/Foshnjat i dallojnë njerëzit e ‘mirë’ dhe të ‘këqinj’ shumë para se të flasin!

Studiuesit kanë zbuluar se foshnjat janë në gjendje të dallojnë sjelljet ndihmuese nga ato të dëmshme shumë më herët sesa mendohej. Në eksperimentet klasike, të vegjlit shikonin kukulla që ndërvepronin mes tyre’ një personazh që ndihmonte dhe një tjetër që pengonte. Më vonë, shumica e foshnjave zgjidhnin të shikonin ose të afroheshin te personazhi ndihmues, një shenjë se ndjeshmëria ndaj sjelljeve prosociale shfaqet që në muajt e parë të jetës.

Studime të tjera, që matin kohën se sa gjatë foshnjat fiksojnë shikimin, tregojnë se ato ndalojnë më gjatë tek ngjarjet që u duken “të padrejta” ose antisociale. Këto reagime sugjerojnë se foshnjat vënë re kur sjelljet nuk përputhen me pritshmëritë ose modelet që u janë krijuar. Kjo nuk do të thotë se foshnjat kanë arsyetim moral të zhvilluar, por tregon se themelet e vlerësimit shoqëror shfaqen shumë herët. Disa studiues madje propozojnë se njerëzit mund të jenë të predispozuar që në lindje të vënë re bashkëpunimin edhe pse kjo mbetet ende një teori.

Aroma e një foshnje shpesh konsiderohet e parezistueshme. Shumë prindër e përshkruajnë si qetësuese dhe të lidhur ngushtë me ndjenjën e mirëqenies, sikur truri ynë të jetë i programuar për ta pëlqyer. Në të kundërt, aroma e adoleshentëve perceptohet shpesh si e pakëndshme. Por arsyeja nuk është aspak ajo që zakonisht mendohet. Sipas studiuesve, ky ndryshim nuk ka lidhje me mungesën e pastërtisë personale. Përkundrazi, bëhet fjalë për procese biologjike shumë të sakta që ndodhin në trup gjatë rritjes.

Hulumtimet tregojnë se foshnjat dhe adoleshentët kanë shumë përbërës kimikë të përbashkët në aromën e trupit. Ajo që ndryshon nuk janë vetë molekulat, por mënyra se si ato ndërveprojnë dhe përqindja e tyre. Tek foshnjat, disa substanca mbizotërojnë dhe krijojnë një aromë të butë dhe të këndshme. Ndërsa gjatë adoleshencës, trupi pëson transformime të thella hormonale. Glandat apokrine të djersës fillojnë të prodhojnë një djersë më të pasur, duke e bërë aromën më të fortë dhe më intensive.