Kanceri i gojës përbën rreth 3% të të gjitha rasteve të reja me kancer çdo vit. Ndër faktorët më të njohur të rrezikut janë duhani, konsumimi i alkoolit dhe infeksioni me HPV (virusi i papillomës njerëzore). Megjithatë, ekspertët thonë se edhe ushqyerja luan një rol të rëndësishëm në rrezikun për zhvillimin e kësaj sëmundjeje. Sipas specialistëve, një nga grupet ushqimore që lidhet më fort me rrezikun e kancerit të gojës janë mishrat e përpunuar, si proshuta, sallamet, hot dog-ët dhe produktet e tjera të ngjashme.
Pse mishrat e përpunuar konsiderohen problematikë?
Ekspertët shpjegojnë se këto produkte shpesh përmbajnë nitrate dhe nitrite, substanca që përdoren për ruajtjen dhe zgjatjen e afatit të përdorimit. Në organizëm, këto përbërës mund të shndërrohen në komponime potencialisht kancerogjene. Për këtë arsye, mishrat e përpunuar janë klasifikuar si kancerogjenë për njerëzit nga ekspertët ndërkombëtarë të shëndetit.
Gatimi në temperatura të larta rrit rrezikun
Rreziku mund të shtohet edhe më shumë kur mishi piqet në temperatura shumë të larta, si në skarë ose mbi zjarr të drejtpërdrejtë. Gjatë këtij procesi krijohen substanca kimike që mund të dëmtojnë ADN-në e qelizave dhe të kontribuojnë në zhvillimin e kancerit.
Ndikimi në inflamacion dhe bakteret e gojës
Konsumimi i shpeshtë i mishrave të përpunuar mund të nxisë inflamacion kronik në organizëm. Sipas ekspertëve, inflamacioni i vazhdueshëm ul aftësinë e trupit për të riparuar qelizat e dëmtuara, duke krijuar kushte më të favorshme për zhvillimin e kancerit. Gjithashtu, një dietë e varfër mund të ndryshojë ekuilibrin e baktereve të dobishme në gojë. Studimet e fundit sugjerojnë se çrregullimi i mikrobiomës orale mund të favorizojë proceset inflamatore dhe rritjen e qelizave anormale.
Shenjat që nuk duhen neglizhuar
Mjekët këshillojnë të kërkohet ndihmë mjekësore nëse shfaqen simptoma si:
- Plagë në gojë që nuk shërohen brenda 2–3 javësh.
- Njolla të kuqe, të bardha ose me ngjyra të pazakonta në gjuhë, mishra ose brendësi të gojës.
- Humbje e pashpjegueshme e dhëmbëve.
- Gunga ose ënjtje në buzë, faqe, mishra ose poshtë nofullës.
- Dhimbje ose mpirje të vazhdueshme në zonën e gojës.
Si mund të ulni rrezikun?
Ekspertët rekomandojnë disa masa të rëndësishme:
- Shmangni duhanin dhe produktet e nikotinës.
- Kufizoni konsumimin e alkoolit.
- Konsumoni më shumë fruta dhe perime të freskëta.
- Mbani higjienë të mirë orale dhe kryeni kontrolle të rregullta te dentisti.
- Vaksinohuni kundër HPV-së sipas rekomandimeve mjekësore.
- Kufizoni konsumimin e mishrave të përpunuar.
