Urtikaria spontane kronike (CSU) është një sëmundje afatgjatë e lëkurës, e karakterizuar nga puçrra të kruajtshme (urtikarie) që zgjasin të paktën gjashtë javë. Ndryshe nga urtikaria akute, e cila zakonisht zhduket brenda pak ditësh, CSU mund të shfaqet dhe të zhduket vazhdimisht për muaj apo edhe vite.
Sa zgjat CSU?
Për t’u konsideruar urtikari spontane kronike, simptomat duhet të zgjasin të paktën 6 javë. Rreth 50% e njerëzve shohin që simptomat zhduken brenda 6 muajve. Tek të tjerë, urtikaria mund të vazhdojë për disa vite. Vetëm në raste të rralla sëmundja zgjat më shumë se 10 vjet. Çdo puçërr individuale zakonisht zgjat më pak se 24 orë, por ndërsa njëra zhduket, shfaqen të tjera të reja. Për këtë arsye, shumica e pacientëve kanë urtikarie pothuajse çdo ditë dhe lëkura rrallëherë pastrohet plotësisht pa trajtim.
Pse CSU zgjat kaq shumë?
Ekzistojnë dy lloje kryesore të urtikaries:
- Urtikaria akute
- Urtikaria kronike
- Urtikaria akute
Është shumë e zakonshme dhe zakonisht shkaktohet nga:
- alergjitë ndaj ushqimeve;
- ilaçet;
- pickimet e insekteve;
- ose faktorë të tjerë të mjedisit.
Urtikaria spontane kronike
Në shumicën e rasteve, nuk shkaktohet nga alergjenë të jashtëm. Studimet tregojnë se shumë raste lidhen me çrregullime autoimune. Kjo do të thotë se sistemi imunitar gabimisht sulmon qelizat e shëndetshme të trupit dhe aktivizon qelizat imunitare në lëkurë, duke shkaktuar formimin e vazhdueshëm të urtikaries. Për këtë arsye, nuk ekziston zakonisht një ushqim apo substancë e vetme që mund të shmanget për ta ndalur sëmundjen.
Faktorët që ndikojnë në kohëzgjatjen e simptomave
Disa faktorë mund të bëjnë që simptomat të zgjasin më gjatë.
Intensiteti i simptomave
Personat që kanë shpërthime të shpeshta dhe të rënda zakonisht kanë nevojë për më shumë kohë për të arritur përmirësim.
Angioedema
Rreth 40% e pacientëve me CSU zhvillojnë edhe angioedemë, një ënjtje më e thellë e lëkurës që shfaqet zakonisht në:
- buzë;
- qepalla;
- organet gjenitale;
- duar ose këmbë.
Prania e angioedemës lidhet me një ecuri më të zgjatur të sëmundjes.
Sëmundje të tjera
Sëmundjet autoimune, si:
- sëmundjet e tiroides,
- mund ta bëjnë CSU më të vështirë për t’u kontrolluar.
Edhe hipertensioni (tensioni i lartë i gjakut) mund të ketë ndikim, megjithëse nevojiten më shumë studime.
Trajtimi
Ekzistojnë disa mundësi trajtimi. Disa pacientë përmirësohen shpejt me antihistaminikë, ndërsa të tjerë kanë nevojë për kombinime të ndryshme trajtimesh derisa të gjendet terapia më efektive.
Markerët inflamatorë
Nivelet e larta të proteinës C-reaktive (CRP), një tregues i inflamacionit në organizëm, shoqërohen me forma më të rënda të CSU dhe mund të tregojnë se sistemi imunitar do të mbetet aktiv për më gjatë.
A largohet ndonjëherë CSU?
Po. Në shumicën e rasteve, CSU nuk është një sëmundje e përhershme. Shumica e pacientëve arrijnë remision, që do të thotë se urtikaria ndalon plotësisht për një periudhë të gjatë.
Statistikat tregojnë se:
- rreth 50% arrijnë remision brenda 6 muajve;
- rreth 80% shërohen brenda 3 viteve;
- vetëm 8% vazhdojnë të kenë simptoma për dekada.
Në shumicën e rasteve remisioni është i përhershëm, megjithëse tek disa persona sëmundja mund të rikthehet më vonë gjatë jetës.
Çfarë duhet të bëni nëse dyshoni se keni CSU?
Nëse urtikaria juaj vazhdon për më shumë se gjashtë javë, ekspertët rekomandojnë:
Mbani një ditar të simptomave: Shënoni sa ditë në javë shfaqen urtikariet dhe nëse vini re ndonjë faktor që i përkeqëson ato.
Konsultohuni me një specialist: Mjeku mund t’ju referojë te një dermatolog, alergolog ose imunolog për diagnostikim dhe trajtim.
Diskutoni trajtimin afatgjatë: Antihistaminikët që nuk shkaktojnë përgjumje ose barna biologjike si omalizumabi mund të jenë më efektivë sesa zgjidhjet e përkohshme.
Kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore nëse urtikaria shoqërohet me ënjtje të buzëve, gjuhës ose fytit, pasi këto mund të jenë shenja të anafilaksisë, një reaksion alergjik i rrallë, por shumë serioz.
