Peptidet janë bërë shumë të njohura në rrethet e mirëqenies (wellness) dhe jetëgjatësisë. Peptidet janë kthyer në një trend të madh, të promovuar nga influencues të wellness-it, të famshëm dhe madje edhe nga F. Kennedy Jr., si një mënyrë e shpejtë për të përmirësuar shëndetin. Në shkurt, Kennedy deklaroi se po shqyrtoheshin plane për të lehtësuar kufizimet e FDA-së, të cilat kanë ndaluar farmacitë që përgatisin ilaçe me recetë (compounding pharmacies) të prodhojnë më shumë se një duzinë peptidesh për përdorim njerëzor.
Megjithatë, çfarë janë në të vërtetë peptidet?
Çfarë duhet të dini për peptidet
Peptidet janë zinxhirë të shkurtër aminoacidesh. Ato janë të ngjashme me proteinat, por më të vogla dhe më pak të qëndrueshme. Në trup, ato shërbejnë shpesh si molekula sinjalizuese që aktivizojnë procese si:
- rritja e indeve;
- metabolizmi;
- rigjenerimi.
Insulina dhe hormoni i rritjes njerëzore janë shembuj të peptideve natyrale.
Sipas Dr. John Smith, kirurg i certifikuar:
Shumë terapi me peptide synojnë të imitojnë proteinat ose peptidet që tashmë ekzistojnë natyrshëm në trupin e njeriut.
Peptidet mund të gjenden në:
- kremra për lëkurën;
- tableta;
Por forma më e zakonshme janë injeksionet, sepse ato shmangin tretjen në stomak dhe përthithen më mirë nga organizmi. Disa produkte me peptide janë studiuar mirë dhe janë miratuar nga FDA. Shembulli më i njohur janë barnat GLP-1, si Ozempic, ku shkronja “P” nënkupton “peptide”. Megjithatë, shumë peptide që promovohen në internet nuk janë të miratuara nga FDA. Ato zakonisht shiten nga:
- farmaci që përgatisin produkte të personalizuara;
- kompani online;
- furnizues jashtë SHBA-së;
- dhe mund të kushtojnë nga qindra deri në mijëra dollarë.
A funksionojnë peptidet?
Në teori, po. Meqenëse ato janë krijuar për të imituar procese natyrore të trupit, ekziston një bazë biologjike që ato mund të japin efekt. Gjithashtu, shumë përdorues raportojnë rezultate pozitive në internet.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se:
- mungojnë studime të mëdha klinike te njerëzit;
- mungojnë të dhënat afatgjata mbi efektivitetin;
- shumë përfitime mbështeten më tepër në teori sesa në prova shkencore.
Dr. Smith shprehet:
Peptidet përfaqësojnë një fushë me shumë potencial, por ende mungojnë të dhënat afatgjata për sigurinë dhe efektivitetin.
Farmacistja Erika Gray shton:
Peptidet janë si ‘Perëndimi i Egër’ i mjekësisë, sepse kemi shumë pak të dhëna për to. Shumica e studimeve janë bërë në qeliza ose kafshë, jo te njerëzit.
A janë të sigurta?
Për shumë peptide, përgjigjja është se ende nuk e dimë me siguri.
Për shkak të mungesës së studimeve:
- nuk dihet doza optimale;
- nuk dihet sa gjatë mund të përdoren;
- nuk dihet nëse përdorimi afatgjatë mund të ndikojë negativisht në procese të tjera biologjike;
- nuk dihet nëse kombinimi (“stacking”) i disa peptideve mund të shkaktojë efekte anësore.
Çfarë rekomandojnë ekspertët?
Ekspertët këshillojnë që, para se të përdorni peptide, të konsultoheni me një mjek. Nëse dikush vendos t’i përdorë, duhet të ketë kujdes të veçantë për burimin e produktit.
Shenja paralajmëruese
Një produkt është i dyshimtë nëse:
- shitet pa recetë;
- nuk tregon qartë përbërësit;
- nuk specifikon dozën;
- nuk jep informacion për prodhimin;
- nuk ka analiza të pavarura që konfirmojnë pastërtinë dhe sterilitetin.
Ekspertët këshillojnë të zgjidhen vetëm kompani që ofrojnë:
- listë të plotë të përbërësve;
- dozim të saktë;
- informacion mbi mënyrën e prodhimit;
- testime nga laboratorë të pavarur për pastërtinë, fuqinë dhe sterilitetin.
Mos i konsideroni peptidet si një zgjidhje të shpejtë
Erika Gray paralajmëron se problemet si:
- pagjumësia;
- lodhja;
- mungesa e energjisë;
- mund të kenë shkaqe të tjera, si:
- çrregullime hormonale;
- probleme të shëndetit mendor;
- efekte anësore të barnave.
Në këto raste, peptidet nuk e zgjidhin domosdoshmërisht problemin themelor.
