Tërmeti me magnitudë 8.8 Rihter që goditi Kamçatkën e Rusisë ka tërhequr vëmendjen ndaj njërit prej rajoneve më të rrezikshme dhe të paqëndrueshme në planet: Unazës së Zjarrit të Paqësorit.
Dridhjet e tokës dhe cunamet që regjistrohen atje janë shprehje e aktivitetit të vazhdueshëm gjeologjik që prek një sipërfaqe të gjerë të Oqeanit Paqësor. Por çfarë dimë në të vërtetë për Unazën e Zjarrit? Dhe pse është Kamçatka ndër zonat më të ekspozuara ndaj tërmeteve dhe aktivitetit vullkanik?
Unaza e Zjarrit e Paqësorit është një brez gjeologjik që rrethon Oqeanin Paqësor për mbi 40,000 kilometra. Karakterizohet nga aktivitet i jashtëzakonshëm sizmik dhe vullkanik për shkak të pranisë së shumë pllakave tektonike që ndryshojnë vazhdimisht.
Pllakat kryesore të përfshira janë pllaka e Paqësorit, pllaka e Amerikës së Veriut, pllaka e Amerikës së Jugut, pllaka e Filipineve dhe pllaka indo-australiane. Fenomeni gjeologjik më i rëndësishëm është subduksioni, rrëshqitja e një pllake nën një tjetër, e cila gjeneron tërmete të thella dhe potencialisht shkatërruese.
Ky brez shtrihet përgjatë brigjeve lindore të Azisë (Japonia, Filipinet, Indonezia), Oqeanisë (Papua Guinea e Re, Zelanda e Re) dhe vazhdon përgjatë brigjeve perëndimore të Amerikave (nga Alaska në Kili). Përafërsisht 90% e aktivitetit sizmik të botës dhe 75% e vullkaneve aktive të planetit janë të përqendruara në këtë brez. Prandaj, Unaza e Zjarrit është një unazë e vërtetë zjarri dhe paqëndrueshmërie.
Gadishulli Kamçatka shtrihet përgjatë zonës së subduksionit midis pllakave të Paqësorit dhe Okhotskut, ku njëra rrëshqet nën tjetrën. Kjo lëvizje gjeneron presione të mëdha që lirohen në formën e tërmeteve, disa prej të cilave janë shumë të forta.
Për më tepër, zona karakterizohet nga prania e mbi 160 vullkaneve, 29 prej të cilave janë aktivë, përfshirë Klyuchevskaya Sopkan, një nga më të mëdhenjtë në botë. Kombinimi i lëvizjeve tektonike dhe aktivitetit vullkanik e bën këtë rajon jashtëzakonisht të paqëndrueshëm dhe monitorohet vazhdimisht nga shkencëtarët. Rajoni ka përjetuar shumë ngjarje historike sizmike:
1952: Një tërmet me një magnitudë të vlerësuar midis 8.5 dhe 9.0 Rihter goditi Severo-Kurilskun, duke gjeneruar një cunami me valë deri në 18 metra dhe shkaktoi mbi 2,300 vdekje.
2006: Një tërmet me magnitudë 7.7 goditi bregun lindor të Kamçatkas, duke shkaktuar dëme të moderuara.
2020: Një tërmet me magnitudë 7.5 shkaktoi një paralajmërim të zgjatur për cunami, por me dëme të kufizuara.
2025: Tërmeti i këtij fund korriku me magnitudë 8.7 ringjalli frikën e së kaluarës, me valë dhe paralajmërime cunami të lëshuara në të gjithë Paqësorin.
Shkencëtarët bien dakord se Unaza e Zjarrit do të vazhdojë të jetë vendi i ngjarjeve të rëndësishme sizmike. Monitorimi i vazhdueshëm, përdorimi i sensorëve të përparuar dhe sistemet e paralajmërimit të hershëm janë thelbësore për të zvogëluar rrezikun për popullsinë. Tërmeti i Kamçatkas është një tjetër kujtesë e fuqisë dhe paparashikueshmërisë së Tokës.
