Vdekja, një pjesë e pashmangshme e jetës, shpesh shoqërohet me ndryshime të dukshme në trup dhe sjellje, të cilat tregojnë se fundi po afrohet.
Ekspertët theksojnë se këto sinjale mund të jenë fizike, emocionale apo të lidhura me ndryshimet në sjellje, dhe shpesh vërehen nga personeli mjekësor që kujdeset për pacientët në fazat e fundit të jetës.
Një nga shenjat më të qarta janë ndryshimet në duar, këmbë dhe parakrahë, të cilat bëhen të ftohta për shkak të ngadalësimit të qarkullimit të gjakut, që trupi e përqendron në organet jetike.
Lëkura në këto zona mund të paraqesë njolla me ngjyra blu, të kuqe, vjollcë ose kafe, të cilat shfaqen zakonisht vetëm disa orë apo ditë para vdekjes.
Përveç ndryshimeve në duar, frymëmarrja bëhet më e ngadaltë, e parregullt ose sipërfaqësore, shpesh shoqëruar me tinguj të rëndë në kraharor për shkak të grumbullimit të mukusit.
Personat në këto momente kalojnë më shumë kohë duke fjetur ose humbasin vetëdijen, megjithëse besohet se ata mund të dëgjojnë dhe ndiejnë kontaktin me të afërmit.
Një fenomen interesant që ka tërhequr vëmendjen e infermiereve është “shtrirja e dorës para vdekjes”.
Katie Duncan, infermiere në terapi intensive, shpjegon se shumë pacientë, pak para se të ndahen nga jeta, ngrisin papritur duart sikur po përpiqen të kapin diçka ose dikë mbi ta.
Ky veprim shpesh shoqërohet me “vizione të fundit të jetës”, ku pacientët shohin dritë të ndritshme, engjëj ose të afërm të ndjerë më parë.
Për familjarët, ky moment mund të jetë emocional dhe i çuditshëm, por sipas Duncan, personi nuk ndjen dhimbje apo ankth. Ky fenomen është më i zakonshëm sesa mendohet dhe është pjesë e procesit natyror të largimit nga jeta.
Ekspertët theksojnë se njohja e këtyre shenjave mund të ndihmojë familjarët dhe personelin mjekësor të përgatiten më mirë për momentet e fundit, duke e bërë kalimin më të qetë dhe më të kuptueshëm.
