Çrregullimi i madh depresiv është një sëmundje e zakonshme mendore që prek miliona individë, përfshirë rreth 19 milionë adoleshentë dhe të rritur. Ky çrregullim shpesh shoqërohet me ndjenja të thella trishtimi, zbrazëtie dhe humbje të interesit për aktivitete që dikur sjellin kënaqësi. Sipas “Health Line”, depresioni mund të ketë disa shkaqe dhe faktorë kontribues, përfshirë gjenetikën, faktorët mjedisorë dhe mënyrën e jetesës.
A ka depresioni një shkak gjenetik?
Nëse depresioni është një sëmundje e trashëgueshme, pyetja mbetet nëse ka një gjen të caktuar që shkakton atë. Përgjigja është se nuk ka një gjen të vetëm që dihet se është përgjegjës për depresionin. Megjithatë, hulumtimet sugjerojnë se disa gjene mund të rrisin rrezikun për zhvillimin e depresionit, veçanërisht kur këto gjene trashëgohen nga prindërit.
Nëse një person ka një prind ose vëlla/motrën që ka vuajtur nga depresioni, rreziku për të zhvilluar depresion rritet me 20% deri 30% më shumë se për individët pa histori familjare depresioni, që kanë një mundësi më të ulët, rreth 10%. Psikiatria Renee Witlen, nga Portland, thekson se, përveç faktorëve gjenetikë, ka shumë elementë të tjerë që ndikojnë në zhvillimin e depresionit, duke përfshirë faktorët mjedisorë dhe jetesën e përditshme.
Studimet mbi trashëgiminë e depresionit
Hulumtimet e bëra me binjakë kanë dhënë njohuri të vlefshme për lidhjen midis gjenetikës dhe depresionit. Studimet e këtilla janë veçanërisht të dobishme sepse binjakët identikë ndajnë të njëjtat gjene, duke eliminuar faktorët gjenetikë si një variabël që ndikon në përfundimet e studimit. Një studim i vitit 2009, i realizuar në “Regjistrin e Binjakëve të Universitetit të Uashingtonit”, vlerësoi se trashëgimia e depresionit ishte 58% tek 1,064 çifte binjakë.
Një studim tjetër, i realizuar në Suedi dhe i publikuar në “American Journal of Psychiatry” në vitin 2006, tregoi se trashëgimia e depresionit të madh ishte 42% tek gratë dhe 29% tek burrat. Ky rezultat sugjeron se disa faktorë gjenetikë që lidhen me depresionin mund të ndikojnë ndryshe tek meshkujt dhe femrat.
Faktorët e tjerë të rrezikut për depresion
Edhe pse gjenet mund të kontribuojnë në rrezikun e zhvillimit të depresionit, kjo sëmundje ka një natyrë shumëdimensionalë, ku faktorët mjedisorë dhe stili i jetesës luajnë gjithashtu një rol të rëndësishëm. Stresi, ushqimi i pasigurt, mungesa e aktivitetit fizik, çrregullimet e gjumit dhe ngjarje traumatikë të jetës janë vetëm disa nga faktorët që mund të kontribuojnë në zhvillimin e depresionit.
Mbani mend se është e rëndësishme të kuptojmë që depresioni nuk është rezultat i një faktori të vetëm, por një kombinim kompleks i faktorëve gjenetikë, mjedisorë dhe personalë që ndihmojnë në shfaqjen e tij. Kur kuptojmë se si këta faktorë ndërveprojnë, mund të bëjmë hapa të rëndësishëm për të trajtuar dhe parandaluar këtë sëmundje.
