Bota Botë e Çuditshme

Zbulohet një supertokë e re në një sistem planetar pranë Tokës!

Një ekip shkencor ndërkombëtar i udhëhequr nga Instituti i Astrofizikës së Kanarieve ka zbuluar një supertokë të re që orbiton rreth yllit HD 176986, një yll xhuxh i tipit K i vendosur rreth 91 vite dritë larg Tokës. Zbulimi, i publikuar në revistën Astronomy and Astrophysics, e çon në tre numrin e planetëve të njohur në këtë sistem. Studiuesit theksojnë se vëzhgimet afatgjata kanë qenë thelbësore për identifikimin e këtij planeti të vogël me orbitë më të gjerë.

Ylli HD 176986 dihej që prej vitit 2018 se kishte dy planetë, të cilët orbitonin përkatësisht çdo 6.5 dhe 16.8 ditë. Planeti i ri, i quajtur HD 176986 d, ka një masë minimale më pak se shtatë herë ajo e Tokës dhe përfundon një rrotullim rreth yllit të tij çdo 61.4 ditë. Për nga madhësia dhe masa, ai klasifikohet si supertokë, një kategori planetësh më të mëdhenj se Toka por shumë më të vegjël se gjigantët e gaztë. Planetë të tillë me periudha orbitale mbi 50 ditë janë të rrallë dhe të vështirë për t’u zbuluar për shkak të sinjaleve shumë të dobëta që prodhojnë.

Zbulimi u realizua me metodën e shpejtësisë radiale, e cila mat lëvizjen e yllit të shkaktuar nga tërheqja gravitacionale e planetëve përreth. Për këtë u përdorën më shumë se 350 net vëzhgimesh me spektrografë të avancuar të instaluar në Kili dhe në Ishujt Kanarie. Shkencëtarët theksojnë se një nga sfidat më të mëdha ishte të dallohej nëse sinjali i zbuluar ishte vërtet planetar apo i lidhur me aktivitetin e yllit. Pas testeve të shumta dhe përdorimit të teknikave të reja për filtrimin e zhurmës në të dhëna, planeti i ri kaloi të gjitha verifikimet. Sipas studiuesve, ky zbulim konfirmon rëndësinë e fushatave të gjata të vëzhgimit për identifikimin e botëve të vogla dhe të largëta, duke zgjeruar njohuritë tona mbi formimin dhe diversitetin e sistemeve planetare në galaktikë.

Sipas shpjegimeve të NASA, Toka mund të shoqërohet përkohësisht nga një objekt i vogël hapësinor që sillet rreth saj, duke krijuar idenë e një “Hëne” të dytë deri rreth vitit 2033. Bëhet fjalë për një asteroid të vogël që është kapur përkohësisht nga graviteti i Tokës. Shkencëtarët theksojnë se ky objekt nuk është një satelit natyror i vërtetë si Hëna, por një trup hapësinor që qëndron vetëm për një periudhë të kufizuar dhe më pas largohet. Ekspertët sqarojnë se fenomene të tilla ndodhin herë pas here dhe nuk paraqesin asnjë rrezik për planetin tonë.