Në rastet e hipotermisë së avancuar, mjekët dhe ekipet e shpëtimit kanë dokumentuar një reagim tronditës të trupit, i njohur si “zhveshja paradoksale”, një fenomen i rrallë, por real, që shpesh keqinterpretohet.
Ky mekanizëm është shpjeguar edhe nga OFKATH, Shpëtuesit Vullnetarë, një organizatë shpëtimi e themeluar në vitin 2007 dhe e regjistruar pranë Ministrisë së Krizave Klimatike dhe Mbrojtjes Civile.
Në disa raste fatale apo kritike, viktimat e hipotermisë janë gjetur pa rroba, një detaj që në pamje të parë mund të ngrejë dyshime për grabitje apo dhunë.
Por sipas ekspertëve, kjo sjellje është një reagim i njohur i trupit në fazat e fundit të ekspozimit ekstrem ndaj të ftohtit.
Kur temperatura e trupit bie në nivele të rrezikshme, sistemi i termorregullimit fillon të dështojë. Personi bëhet i çorientuar, i hutuar dhe humbet aftësinë për të vlerësuar rrezikun.
Në këtë fazë, ndodh një vazodilatacion i papritur, zgjerimi i enëve të gjakut, që krijon ndjesinë mashtruese të nxehtësisë ose djegies, edhe pse ambienti përreth është akullt.
I mashtruar nga ky iluzion, viktima mund të fillojë të heqë rrobat për t’u “freskuar”. Ky veprim, në realitet, përshpejton humbjen e nxehtësisë dhe e çon trupin drejt kolapsit të shpejtë, duke e bërë hipoterminë edhe më vdekjeprurëse.
Ekspertët raportojnë gjithashtu një sjellje tjetër shqetësuese që shfaqet në këto raste, e quajtur “gropimi terminal”.
Në këtë gjendje, personi përpiqet instinktivisht të futet në hapësira të vogla dhe të fshehta, si nën mobilje, pas objekteve apo në shkurre, në një përpjekje të pavetëdijshme për të gjetur mbrojtje. Shpesh, këto janë vendet ku edhe përfundon jeta e viktimës.
Specialistët theksojnë se njohja e këtyre fenomeneve është jetike, jo vetëm për ekipet e shpëtimit dhe hetuesit, por edhe për publikun e gjerë.
Ajo ndihmon në shmangien e keqkuptimeve serioze dhe nxjerr në pah rrezikun ekstrem që sjell ekspozimi i zgjatur ndaj të ftohtit, një rrezik që mund të përkeqësohet brenda pak minutash dhe të jetë fatal.
