Vitet e fundit janë bërë shumë të njohura pijet që reklamohen si “mood-boosting”, pra pije që pretendojnë se ndihmojnë në përmirësimin e humorit, uljen e stresit ose rritjen e përqendrimit. Shpesh ato shiten si alternativa ndaj alkoolit ose si pije funksionale që përmbajnë përbërës si L-teanina, ashwagandha, magnezi dhe ekstrakte bimore. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se jo të gjitha pretendimet e këtyre produkteve mbështeten nga prova të forta shkencore.
Çfarë janë pijet “mood-boosting”?
Këto janë pije që premtojnë të ndihmojnë në:
- relaksim;
- qetësi;
- përmirësim të humorit;
- rritje të përqendrimit;
- ulje të stresit.
Ato mund të jenë pije me gaz, çajra funksionalë, tonikë bimorë ose përzierje me vitamina dhe minerale. Sipas dietologëve, termi “mood-boosting” nuk është një kategori e rregulluar nga autoritetet shëndetësore, por një term marketingu. Kjo do të thotë se një produkt nuk është domosdoshmërisht i provuar se trajton ankthin, depresionin apo stresin.
A funksionojnë vërtet?
Shkenca tregon se disa përbërës individualë kanë rezultate premtuese. L-teanina, një aminoacid që gjendet natyrshëm në çajin jeshil, është studiuar për aftësinë e saj për të:
- ulur stresin;
- përmirësuar përqendrimin;
- ndihmuar në relaksim, veçanërisht kur kombinohet me kafeinë.
Disa studime sugjerojnë se 200–400 mg në ditë mund të ndihmojnë në uljen e ankthit dhe stresit në situata të caktuara. Edhe ashwagandha, një bimë mjekësore e përdorur prej kohësh në mjekësinë tradicionale, ka treguar se mund të:
- ulë nivelet e kortizolit (hormoni i stresit);
- reduktojë ndjenjën e stresit dhe ankthit.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se këto rezultate bazohen në studime mbi përbërës të veçantë dhe në doza specifike, jo domosdoshmërisht mbi pijet që gjenden në treg.
Pse disa njerëz ndihen më mirë pasi i pinë?
Një pjesë e efektit mund të lidhet me vetë ritualin. Të ndalosh për disa minuta, të përgatitësh një pije, të ulesh dhe të relaksohesh mund të ndihmojë në uljen e stresit, pavarësisht përbërësve të saj. Studimet tregojnë se edhe pushimet e shkurtra gjatë ditës, që zgjasin më pak se 10 minuta, mund të rrisin energjinë dhe të ulin lodhjen mendore.
Kur duhet të tregoni kujdes?
Edhe pse shiten si produkte “natyrale”, këto pije nuk janë gjithmonë pa rrezik.
Disa përbërës mund të:
- ndërveprojnë me ilaçet;
- shkaktojnë përgjumje ose shqetësime të stomakut;
- mos jenë të përshtatshëm gjatë shtatzënisë ose ushqyerjes me gji.
Për shembull:
Ashwagandha nuk rekomandohet gjatë shtatzënisë dhe mund të ndërveprojë me barna për diabetin, tensionin e gjakut, sëmundjet e tiroides ose sistemin imunitar. Kava, një tjetër përbërës që gjendet në disa pije qetësuese, është lidhur me raste të dëmtimit serioz të mëlçisë. Nëse merrni ilaçe ose vuani nga sëmundje kronike, këshillohuni me mjekun përpara përdorimit të këtyre produkteve.
Si të zgjidhni një produkt?
Ekspertët rekomandojnë të:
- zgjidhni produkte që tregojnë qartë sasinë e çdo përbërësi aktiv;
- preferoni produkte të testuara nga laboratorë të pavarur;
- kontrolloni përmbajtjen e kafeinës, pasi disa prej tyre kanë po aq kafeinë sa një filxhan kafe.
Mënyra natyrale për të përmirësuar humorin
Për një humor më të mirë dhe mirëqenie mendore, ekspertët këshillojnë:
- të konsumoni vakte të rregullta dhe të balancuara;
- të bëni aktivitet fizik rregullisht;
- të flini 7–9 orë çdo natë;
- të kufizoni konsumimin e tepërt të kafeinës dhe alkoolit;
- të praktikoni teknika relaksimi si meditimi ose frymëmarrja e thellë.
