Edhe pse shpesh përfytyrohet si një katastrofë e menjëhershme, si goditja nga një asteroid apo shpërthimi i Diellit, fundi i jetës në Toka mund të vijë në mënyrë shumë më graduale dhe të heshtur, sipas shkencëtarëve.
Studimet e fundit tregojnë se rreziku real nuk lidhet me shkatërrimin fizik të planetit, por me ndryshimet e ngadalta në atmosferë që mund ta bëjnë atë të papërshtatshme për jetën komplekse. Sipas analizave të NASA, kjo mund të ndodhë pas rreth 1 miliard vjetësh.
Shkaku kryesor është evolucioni i Dielli, i cili me kalimin e kohës bëhet më i nxehtë. Ky proces rrit temperaturat në Tokë, duke shkaktuar më shumë avullim të ujit. Si pasojë, avujt e ujit përforcojnë efektin serrë, duke krijuar një cikël që çon në ngrohje të pakontrolluar.
Një studim i publikuar në Nature Geoscience, i udhëhequr nga Kazumi Ozaki dhe Christopher Reinhard, sugjeron se atmosfera e pasur me oksigjen mund të zgjasë edhe rreth 1.1 miliardë vjet. Megjithatë, modeli i tyre tregon një detaj shqetësues: oksigjeni mund të fillojë të zhduket përpara se planeti të humbasë plotësisht ujin.
Kjo do të thotë se ajri mund të bëhet i papërshtatshëm për frymëmarrje shumë kohë përpara se oqeanet të zhduken.
Një tjetër studim i udhëhequr nga Keming Zhang në Universiteti i Kalifornisë, San Diego sugjeron se, në një skenar edhe më afatgjatë, Toka mund të mbetet e banueshme për forma të thjeshta jete për shumë më gjatë, përpara zhdukjes totale të ujit.
Në një të ardhme edhe më të largët, rreth 5 miliardë vjet, Dielli pritet të zgjerohet dhe të shndërrohet në një gjigant të kuq, duke ndryshuar përfundimisht fatin e planetit.
Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se këto skenarë janë në shkallë kohore tepër të largëta dhe nuk lidhen me ndryshimet klimatike aktuale, të cilat kanë shkaqe të tjera dhe ndikojnë në një horizont shumë më të afërt.
