Një studim i ri i publikuar në vitin 2026 në revistën shkencore Nature Medicine ka ngritur pikëpyetje të rëndësishme mbi mënyrën se si po plaket organizmi i brezave të rinj. Sipas studiuesve, njerëzit e lindur në dekadat e fundit mund të shfaqin shenja të plakjes biologjike më herët sesa gjeneratat e mëparshme.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se rezultatet nuk do të thonë se të gjithë personat nën 50 vjeç po plaken më shpejt në mënyrë të pashmangshme. Studimi identifikon një lidhje statistikore, por nuk provon një marrëdhënie të drejtpërdrejtë shkak-pasojë. Ndryshe nga mosha kronologjike, e cila tregon numrin e viteve që një person ka jetuar, mosha biologjike mat gjendjen reale të organizmit. Ajo vlerësohet përmes treguesve që lidhen me funksionimin e organeve, qelizave, metabolizmit dhe nivelit të inflamacionit në trup. Kjo do të thotë se një person 40-vjeçar mund të ketë një organizëm që biologjikisht sillet si ai i një 45 ose 50-vjeçari.
Studiuesit vunë re se individët me plakje biologjike më të shpejtë kishin një rrezik më të lartë për zhvillimin e disa sëmundjeve kronike në moshë më të re, përfshirë disa forma të kancerit dhe probleme të tjera që lidhen me plakjen.
Megjithëse shkaqet nuk janë ende të qarta, shkencëtarët besojnë se në këtë proces mund të ndikojnë faktorë të shumtë të stilit modern të jetesës. Mes tyre përmenden konsumimi i ushqimeve të përpunuara, stresi kronik, mungesa e gjumit, ndotja e mjedisit, mungesa e aktivitetit fizik dhe faktorë të tjerë që ndikojnë në shëndetin afatgjatë.
Autorët e studimit theksojnë se nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar më mirë mekanizmat që qëndrojnë pas këtij fenomeni dhe për të përcaktuar nëse këto ndryshime mund të parandalohen ose ngadalësohen.
Pavarësisht gjetjeve, ekspertët rikujtojnë se plakja biologjike nuk është e pandryshueshme. Një stil jetese i shëndetshëm, me ushqim të balancuar, aktivitet fizik të rregullt, gjumë cilësor dhe menaxhim të stresit, mbetet një nga mënyrat më efektive për të mbështetur shëndetin dhe për të ngadalësuar proceset natyrore të plakjes.
