Kur bëhet fjalë për medikamentet jo me insulinë që trajtojnë diabetin e tipit 2, ekzistojnë shumë alternativa. Më poshtë do të mësoni më shumë për këto ilaçe dhe faktorët që ndikojnë në zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm.
Metformina
Metformina është zakonisht ilaçi i parë që rekomandohet për trajtimin e diabetit të tipit 2, përveç rasteve kur ka arsye të veçanta për të mos e përdorur. Ajo është efektive, e sigurt dhe me kosto të ulët. Gjithashtu mund të ndihmojë në uljen e rrezikut për sëmundje kardiovaskulare. Metformina ndihmon në uljen e nivelit të hemoglobinës së glikuar (A1C) dhe mund të kontribuojë edhe në kontrollin e peshës trupore. Ajo vepron duke ulur sasinë e glukozës që prodhon mëlçia. Përveç metforminës, ekzistojnë edhe klasa të tjera medikamentesh, secila me përfitimet dhe rreziqet e saj.
Sulfonilureat
Në këtë grup përfshihen ilaçe si glipizidi, gliburidi dhe glimepiridi. Ato janë zakonisht më ekonomike, por mund të shkaktojnë hipoglicemi (ulje të sheqerit në gjak) dhe shtim në peshë.
Sensibilizuesit e insulinës
Një prej tyre është pioglitazoni, i cili është efektiv dhe nuk rrit rrezikun e hipoglicemisë. Megjithatë, ai mund të shoqërohet me shtim në peshë dhe rritje të rrezikut për probleme kardiovaskulare.
Agonistët e receptorit GLP-1
Kjo klasë përfshin medikamente si exenatide (Byetta, Bydureon), liraglutide (Victoza, Saxenda) dhe dulaglutide (Trulicity). Disa administrohen çdo ditë me injeksion, ndërsa të tjera vetëm një herë në javë. Edhe semaglutidi (Ozempic) merret një herë në javë me injeksion, ndërsa forma orale Rybelsus merret një herë në ditë. Këto medikamente janë efektive, mund të ndihmojnë në mbrojtjen e zemrës dhe në humbjen e peshës. Efektet anësore më të zakonshme janë të përzierat dhe diarreja.
Frenuesit e DPP-4
Në këtë grup bëjnë pjesë sitagliptina (Januvia), saxagliptina (Onglyza) dhe linagliptina (Tradjenta). Ato merren nga goja një herë në ditë, janë të lehta për t’u përdorur dhe zakonisht tolerohen mirë. Efekti i tyre në uljen e sheqerit në gjak është i moderuar dhe veprojnë kryesisht duke ulur nivelin e sheqerit pas vakteve.
Frenuesit e alfa-glukozidazës
Akarboza përdoret më rrallë. Ajo ngadalëson përthithjen e karbohidrateve, por shpesh shkakton efekte anësore gastrointestinale, si fryrje dhe gazra.
Frenuesit e SGLT-2
Kjo është një nga klasat më të reja të medikamenteve për diabetin. Ato ulin nivelin e glukozës duke e nxjerrë atë përmes urinës. Studimet tregojnë se këto ilaçe jo vetëm ndihmojnë në kontrollin e sheqerit në gjak, por ofrojnë edhe përfitime për zemrën dhe veshkat, duke ngadalësuar përparimin e sëmundjes kronike të veshkave. Në këtë grup përfshihen empagliflozina (Jardiance), dapagliflozina (Farxiga), kanagliflozina (Invokana) dhe ertugliflozina (Steglatro).
Çfarë merr parasysh mjeku kur zgjedh trajtimin?
Diabeti i tipit 2 është një sëmundje kronike dhe komplekse, ndaj zgjedhja e trajtimit bëhet duke marrë parasysh disa faktorë, si:
- Prania e sëmundjeve të zemrës, përfshirë infarktin, goditjen në tru ose insuficiencën kardiake.
- Prania e sëmundjes kronike të veshkave.
- Rreziku i hipoglicemisë nga secili medikament.
- Efektet anësore të mundshme.
- Pesha trupore dhe ndikimi që mund të ketë trajtimi mbi të.
- Kostoja e ilaçit dhe mbulimi nga sigurimi shëndetësor.
- Preferencat e pacientit dhe mundësia për ta ndjekur rregullisht trajtimin.
- Mjeku do të marrë parasysh gjithashtu edhe rezultatin e analizës A1C, e cila tregon mesataren e nivelit të sheqerit në gjak gjatë tre muajve të fundit.
Për shumicën e pacientëve, objektivi është që A1C të jetë nën 7%, sipas rekomandimeve të Shoqatës Amerikane të Diabetit (ADA). Megjithatë, objektivi mund të ndryshojë nga një person te tjetri dhe duhet të përcaktohet së bashku me mjekun.
