Pas ndarjes, njëra palë rritet emocionalisht por tjetra zhytet në dhimbje… Një fenomen mjaft i zakonshëm dhe studimet në psikologji tregojnë se mënyra se si përballojmë një ndarje varet nga faktorë të ndryshëm: emocionalë, neurobiologjikë dhe socialë.
Rezistenca emocionale dhe inteligjenca emocionale
Njerëzit që arrijnë të rriten pas ndarjes zakonisht kanë një nivel më të lartë të inteligjencës emocionale. Ata mund të identifikojnë dhe të kuptojnë ndjenjat e tyre, t’i përballojnë ato pa u larguar nga realiteti dhe të nxjerrin mësime. Për shembull, ata shpesh reflektojnë mbi marrëdhënien dhe sjelljet e tyre, duke përmirësuar mënyrën se si lidhen në të ardhmen.
Mbështetja sociale
Studimet tregojnë se njerëzit që kanë një rrjet mbështetës të fortë miq, familje, apo profesionistë të shëndetit mendor, janë më të aftë të përballojnë dhimbjen dhe të kthehen emocionalisht. Për ata që ndihen të izoluar, dhimbja mund të zgjatet dhe të çojë në bllokim emocional.
Besimet dhe narrativa personale
Si interpretojmë ndarjen ka një rol kyç. Ata që shohin ndarjen si një mundësi për rritje ose rikthim personal, shpesh dalin më të fortë. Ndërsa ata që e përjetojnë si një katastrofë të përhershme ose fajësojnë vetëm partnerin ose veten, mbeten të ngujuar në dhimbje.
Trauma e mëparshme dhe shëndeti mendor
Njerëzit me trauma emocionale të pazgjidhura ose probleme të shëndetit mendor (ankth, depresion) shpesh kanë vështirësi të “çlirohen” nga dhimbja. Trupi dhe truri i tyre reagojnë më fuqishëm ndaj humbjeve, duke e bërë rikuperimin më të gjatë.
Mekanizmat e përballimit
Ata që përdorin strategji adaptive, si shkrimi, terapia, meditimi, ushtrimet fizike, arrijnë të përpunojnë dhimbjen. Ata që mbështeten tek shmangia ose supresioni i ndjenjave shpesh mbeten të bllokuar.
Rritja pas ndarjes nuk është çështje fatit, por e kombinimit të inteligjencës emocionale, mbështetjes sociale, interpretimit të ndarjes dhe aftësisë për të përdorur mekanizma të shëndetshëm për përballimin e dhimbjes. Një ndarje mund të jetë “shkak” i dhimbjes, por si përfitojmë nga ajo është zgjedhje dhe punë personale.
