Alergjitë janë kthyer në një nga problemet shëndetësore më të përhapura në botë, duke prekur miliona njerëz dhe duke ndikuar drejtpërdrejt në cilësinë e jetës. Nga teshtimat sezonale deri te reagimet serioze, ato mund të shfaqen në forma të ndryshme dhe shpesh nuk merren seriozisht sa duhet.
Çfarë është alergjia?
Alergjia është reagimi i sistemit imunitar ndaj substancave që për shumicën e njerëzve janë të padëmshme. Këto substanca, të njohura si alergjenë, mund të jenë poleni, pluhuri, qimet e kafshëve, ushqime të caktuara apo medikamente.
Kur një person alergjik bie në kontakt me alergjenin, trupi e konsideron gabimisht si kërcënim dhe aktivizon mbrojtjen e tij. Si pasojë, çlirohen substanca si histamina, e cila shkakton simptomat tipike si kruarje, rrjedhje hundësh, skuqje apo ënjtje.
Llojet më të zakonshme
Ndër format më të shpeshta janë alergjitë sezonale, të lidhura me polenin dhe më të zakonshme në pranverë e verë. Alergjitë ndaj pluhurit dhe mykut mund të shfaqen gjatë gjithë vitit, sidomos në ambiente të mbyllura.
Një tjetër kategori janë alergjitë ushqimore, të shkaktuara nga produkte si arrat, qumështi, vezët apo ushqimet e detit. Disa persona reagojnë edhe ndaj pickimeve të insekteve ose ilaçeve të caktuara.
Simptomat që nuk duhen neglizhuar!
Shenjat më të zakonshme përfshijnë teshtima, hundë të bllokuar, kruarje sysh, irritim të lëkurës dhe lodhje. Por në raste më serioze mund të shfaqen vështirësi në frymëmarrje, ënjtje e fytyrës apo fytit dhe rënie e tensionit të gjakut.
Një reagim i rëndë alergjik, Anaphylaxis, konsiderohet emergjencë mjekësore dhe kërkon ndërhyrje të menjëhershme.
Pse po shtohen rastet?
Ekspertët mendojnë se rritja e alergjive lidhet me ndotjen e mjedisit, ndryshimet në stilin e jetesës dhe ekspozimin më të ulët ndaj mikrobeve në fëmijëri. Kjo mund ta bëjë sistemin imunitar më të ndjeshëm ndaj substancave të zakonshme.
Gjithashtu, edhe trashëgimia gjenetike luan rol të madh. Nëse njëri ose të dy prindërit kanë alergji, rreziku për fëmijën rritet ndjeshëm.
Si diagnostikohen dhe trajtohen?
Mjekët zakonisht përdorin teste të lëkurës ose analiza gjaku për të identifikuar shkaktarin kryesor.
Trajtimi ndryshon sipas rastit. Shpesh përdoren Antihistamines për lehtësimin e simptomave, ndërsa në rastet më të forta rekomandohet imunoterapia, një metodë që ndihmon trupin të përshtatet gradualisht me alergjenin.
Kontrolli i alergjive është i mundur, por njohja e shenjave dhe trajtimi në kohë mbeten çelësi kryesor.
