Botë e Çuditshme

Shkencëtari detar ‘zbulon’ dilemën, “balena spiune” e arratisur i përkiste ushtrisë ruse!

Misteri se pse një balenë beluga u shfaq në brigjet e Norvegjisë e veshur me parzmore mund të jetë zgjidhur më në fund. Sipas mediave të huaja, balena e bardhë e zbutur, të cilën vendasit e quajtën Hvaldimir, u bë kryefjalë pesë vjet më parë mes spekulimeve të përhapura se ishte një balenë spiune ruse. Tani një eksperte e specieve thotë se ajo beson se balena me të vërtetë i përkiste ushtrisë dhe u arratis nga një bazë detare në Rrethin Arktik. Por Dr.Olga Shpak nuk beson se ishte një balenë spiune. Ajo beson se beluga po trajnohej për të ruajtur bazën dhe iku sepse ishte një “huligan”.

Rusia ka refuzuar gjithmonë të konfirmojë ose mohojë se balena beluga ishte trajnuar nga ushtria e saj. Por Dr.Shpak, e cila punoi në Rusi duke hulumtuar gjitarët detarë nga vitet 1990 derisa u kthye në vendlindjen e saj në Ukrainë në 2022, tha për BBC News:

Për mua është 100% e sigurt.

Kujtojmë se balena misterioze erdhi për herë të parë në vëmendjen e publikut pesë vjet më parë kur iu afrua peshkatarëve në brigjet veriore të Norvegjisë. Pasi mësoi të ushqehej, kaloi disa vite duke udhëtuar në jug përgjatë brigjeve të Norvegjisë dhe në maj 2023 madje u pa në brigjet e Suedisë. Më pas, më 1 shtator 2024, trupi i balenës u gjet i ngordhur duke lundruar në det, pranë qytetit të Risavikës, në bregun jugperëndimor të Norvegjisë.

Pavarësisht se disa grupe aktiviste sugjeruan se balena ishte qëlluar, ky shpjegim është hedhur poshtë nga policia norvegjeze. Ata thonë se nuk kishte asgjë që të sugjeronte se aktiviteti njerëzor shkaktoi drejtpërdrejt vdekjen e belugës. Një ekzaminim pas vdekjes zbuloi se Hvaldimir/Andruha vdiq pasi një shkop iu fut në gojë. Rikujtojmë se shkencëtarët kanë përpunuar se si disa nga balenat më të mëdha në oqean prodhojnë këngët e tyre.

Humpbacks dhe balenat e tjera kanë evoluar një “kuti zëri” të specializuar që u mundëson atyre të këndojnë nën ujë. Studim ka zbuluar gjithashtu pse zhurma që bëjmë në oqean është kaq shkatërruese. Kënga e balenave është e kufizuar në një frekuencë të ngushtë që mbivendoset me zhurmën e prodhuar nga anijet. “Tingulli është absolutisht vendimtar për mbijetesën e tyre, sepse është mënyra e vetme që ata mund të gjejnë njëri-tjetrin për t’u çiftuar në oqean,”-shpjegoi Coen Elemans, nga Universiteti i Danimarkës Jugore.