A ke ndjerë ndonjëherë kënaqësi kur blen një libër të ri, e vendos me kujdes në raft… dhe nuk e lexon kurrë? Ky fenomen është kaq i përhapur, sa që ka marrë një emër të vetin në psikologjinë moderne të konsumit: “Shelf Development”, zhvillimi i raftit, jo i vetvetes.
Termi është një lojë fjalësh mbi konceptin e vetëzhvillimit, dhe i referohet praktikës së blerjes së librave motivues, filozofikë apo profesionalë me qëllimin për të përmirësuar veten… por pa i lexuar. Vetë akti i blerjes krijon ndjesinë e progresit, edhe nëse leximi nuk ndodh kurrë. Psikologët e shpjegojnë këtë si:
Një formë të vetëidentifikimit aspirativ, ne blejmë libra që përfaqësojnë versionin më të mirë të vetes që dëshirojmë të jemi. Rafti i librave bëhet një reflektim i asaj që duam të mësojmë, të kuptojmë, apo të arrijmë. Ai është një “muze” i aspiratave tona, shpesh më shumë sesa një burim aktiv leximi.
Por kjo nuk është domosdoshmërisht negative. Edhe nëse një libër nuk lexohet i tëri, ideja që ai ekziston aty, i qasshëm, është një lloj mbështetjeje psikologjike. Disa studime thonë se njerëzit që rrethohen me libra, edhe nëse nuk i lexojnë menjëherë, zhvillojnë më shumë ndjeshmëri, kuriozitet dhe prani intelektuale.
Megjithatë, “shelf development” mund të kthehet në stres kur ndiejmë faj për çdo libër të pablexuar. Zgjidhja është t’i shohim librat si miq që presin kohën e tyre. Jo çdo libër duhet lexuar tani. Disa janë aty për ditët kur do të na duhen realisht. Në vend që të kërkosh progres përmes blerjes, provo të zgjedhësh një libër në raft që ka kohë pa u prekur. Lexo një kapitull, pa presion. Sepse zhvillimi i vërtetë nuk ndodh në raft, por ndodh në vetë aktin e leximit, të reflektimit dhe të kthimit në vete.
