Vaji i rigonit ka veti antioksiduese, antifungale dhe anti-inflamatore. Këto vajra mund të luajnë gjithashtu një rol të dobishëm në menaxhimin e peshës dhe në trajtimin e infeksioneve. Vaji i ekstraktit të rigonit dhe vaji esencial i rigonit vijnë nga e njëjta bimë, por janë produkte të ndryshme. Studime të ndryshme dhe përvoja individuale sugjerojnë se këto vajra mund të kenë përfitime të shumta për shëndetin.
Çfarë është vaji i rigonit?
I njohur botanikisht si Origanum vulgare, rigoni është një bimë me lule nga e njëjta familje si menteja. Shpesh përdoret si erëz për t’i dhënë shije ushqimeve. Vaji esencial i rigonit prodhohet duke tharë gjethet dhe degët e bimës. Pasi thahen, vaji nxirret dhe përqendrohet përmes distilimit me avull. Vaji esencial i rigonit mund të përzihet me një vaj bazë (carrier oil) dhe të aplikohet në lëkurë. Megjithatë, nuk duhet të konsumohet i paholluar. Rigoni përmban përbërës të quajtur fenole, terpene dhe terpenoide. Këto kanë veti të fuqishme antioksiduese dhe janë përgjegjëse për aromën e tij:
Karvakroli (Carvacrol): Fenoli më i bollshëm në rigon. Është treguar se ndalon rritjen e disa llojeve të baktereve.
Timoli (Thymol): Një antifungal natyral që mund të mbështesë sistemin imunitar dhe të mbrojë nga toksinat.
Acidi rozmarinik (Rosmarinic acid): Një antioksidues i fuqishëm që ndihmon në mbrojtjen kundër dëmtimeve të shkaktuara nga radikalet e lira.
Këta përbërës mendohet se janë përgjegjës për shumë nga përfitimet shëndetësore të rigonit.
1. Antibiotik natyral
Rigoni dhe karvakroli që ai përmban mund të ndihmojnë në luftimin e baktereve. Megjithëse shumë nga përfitimet e raportuara të vajrave esencialë bazohen në përvoja individuale, disa studime sugjerojnë se vaji esencial i rigonit mund të ketë efekt mbrojtës kundër baktereve Pseudomonas aeruginosa dhe E. coli, të cilat janë shkaktarë të zakonshëm të infeksioneve urinare dhe të rrugëve të frymëmarrjes. Nevojiten më shumë studime te njerëzit, por ekstrakti i vajit të rigonit përmban shumë nga të njëjtët përbërës si vaji esencial dhe mund të ofrojë përfitime të ngjashme kur merret si suplement.
2. Mund të ndihmojë në uljen e kolesterolit
Rigoni dhe vajrat e tij përmbajnë polifenole të shumta, përfshirë karvakrolin dhe timolin. Studime të kufizuara kanë treguar se këta përbërës mund të ndihmojnë në uljen e niveleve të kolesterolit.
3. Antioksidues i fuqishëm
Antioksiduesit ndihmojnë në mbrojtjen e trupit nga dëmtimet e shkaktuara nga radikalet e lira. Radikalet e lira janë nënprodukte natyrore të metabolizmit, por mund të kontribuojnë në plakje dhe në zhvillimin e sëmundjeve si kanceri dhe sëmundjet e zemrës. Meqenëse vaji i rigonit është shumë i përqendruar, nevojitet një sasi shumë më e vogël për të marrë të njëjtat përfitime antioksiduese që do të merrnit nga rigoni i freskët.
4. Mund të ndihmojë në trajtimin e infeksioneve mykotike
Majaja (yeast) është një lloj kërpudhe. Në kushte normale është e padëmshme, por rritja e tepërt mund të shkaktojë infeksione. Disa lloje të kërpudhave Candida gjenden natyrshëm në lëkurë, por mund të shkaktojnë infeksione në gojë, organet gjenitale, gjak dhe organe të brendshme. Studimet sugjerojnë se vaji esencial i rigonit mund të jetë efektiv kundër zhvillimit të infeksioneve nga Candida.
5. Mund të përmirësojë shëndetin e zorrëve dhe të ndihmojë në lehtësimin e dhimbjes
Për shkak të vetive anti-inflamatore, antifungale, antiparazitare dhe antibakteriale, vaji esencial i rigonit mund të jetë i dobishëm për shëndetin e traktit tretës. Studimet sugjerojnë gjithashtu se ai mund të ketë përdorime premtuese në menaxhimin e dhimbjeve.
6. Mund të ketë veti anti-inflamatore
Inflamacioni lidhet me shumë probleme shëndetësore. Hulumtimet kanë treguar se vaji i rigonit mund të ndihmojë në reduktimin e inflamacionit. Megjithatë, nevojiten studime më të kontrolluara për të vlerësuar plotësisht përdorimin e tij terapeutik.
7. Mund të ketë veti kundër kancerit
Disa studime kanë treguar se karvakroli, një nga përbërësit kryesorë të vajit të rigonit, mund të ketë veti antikancerogjene. Në studime laboratorike mbi qelizat kancerogjene, karvakroli ka treguar rezultate premtuese kundër qelizave të kancerit të mushkërive, mëlçisë dhe gjirit. Është zbuluar se ai mund të pengojë rritjen e qelizave kancerogjene dhe të shkaktojë vdekjen e tyre. Megjithatë, këto studime janë kryer vetëm në laborator dhe jo te njerëzit, prandaj nevojiten më shumë kërkime.
8. Mund të ndihmojë në humbjen e peshës
Falë përmbajtjes së karvakrolit, vaji i rigonit mund të ndihmojë në humbjen e peshës dhe në trajtimin e obezitetit. Megjithatë, nevojiten studime të mëtejshme për të vërtetuar këtë efekt. Ai mund të përdoret si pjesë e një diete të shëndetshme dhe stili jetese aktiv.
Si përdoret vaji i rigonit?
Ekstrakti i vajit të rigonit gjendet gjerësisht në formë kapsulash dhe tabletash. Mund të blihet në dyqane të produkteve natyrale ose online. Meqenëse përqendrimi i suplementeve ndryshon nga një produkt në tjetrin, është e rëndësishme të lexoni udhëzimet e përdorimit në paketim. Vaji esencial i rigonit është gjithashtu i disponueshëm dhe mund të hollohet me një vaj bazë për përdorim në lëkurë. Asnjë vaj esencial nuk duhet të gëlltitet i paholluar. Nëse jeni duke marrë medikamente me recetë dhe dëshironi të përdorni ekstraktin e vajit të rigonit, konsultohuni me mjekun ose farmacistin përpara se ta shtoni në rutinën tuaj.
