Qeskat me nikotinë po fitojnë gjithnjë e më shumë popullaritet, kryesisht falë promovimit në rrjetet sociale dhe nga figura publike, të cilat i paraqesin si një mënyrë për të rritur përqendrimin dhe vigjilencën. Megjithatë, ekspertët e shëndetit paralajmërojnë se, edhe pse nuk përmbajnë duhan, këto produkte janë shumë të varësuese dhe mund të kenë pasoja serioze për shëndetin, veçanërisht për zemrën dhe trurin.
Çfarë janë qeskat me nikotinë?
Qeskat me nikotinë janë produkte të vogla që vendosen midis buzës së sipërme dhe mishrave të dhëmbëve. Pasi lagen nga pështyma, ato çlirojnë nikotinën, e cila përthithet përmes mukozës së gojës dhe kalon në qarkullimin e gjakut. Ndryshe nga tabletat me nikotinë të miratuara për lënien e duhanit, qeskat me nikotinë nuk janë të aprovuara si ndihmë për ndërprerjen e duhanpirjes. Ato shpesh kanë shije tërheqëse si mente, kafe, kanellë ose fruta, gjë që i bën më tërheqëse, sidomos për të rinjtë.
A është nikotina e dëmshme edhe pa duhan?
Ekspertët theksojnë se nikotina, edhe kur merret pa duhan, nuk është e padëmshme. Ajo stimulon sistemin nervor, rrit tensionin e gjakut dhe ritmin e zemrës, dëmton enët e gjakut dhe mund të përshpejtojë zhvillimin e aterosklerozës, një proces që rrit rrezikun për infarkt dhe goditje në tru. Nikotina gjithashtu ul oreksin dhe mund të rrisë përkohësisht shpenzimin e energjisë, duke bërë që disa njerëz të humbin peshë në fillim. Megjithatë, përdorimi afatgjatë mund të favorizojë rezistencën ndaj insulinës, sindromën metabolike dhe grumbullimin e yndyrës në zonën e barkut.
Pse po rikthehet në modë?
Nikotina është substanca më varësuese që gjendet natyrshëm në bimën e duhanit. Ajo nxit lirimin e dopaminës, një neurotransmetues që lidhet me ndjenjën e kënaqësisë dhe mund të përmirësojë përkohësisht përqendrimin dhe vigjilencën. Kjo është arsyeja pse shumë influencues e promovojnë si një mënyrë për të rritur performancën mendore. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se këto efekte janë të përkohshme dhe shpesh çojnë në varësi, duke bërë që përdoruesit të kenë nevojë për doza gjithnjë e më të larta. Përdorimi i qeskave me nikotinë mund të shkaktojë edhe efekte anësore si irritim të gojës, të përziera, dhimbje koke, lodhje, marramendje dhe, në raste të caktuara, helmim akut nga nikotina.
Rreziku për të rinjtë dhe fëmijët
Ekspertët janë veçanërisht të shqetësuar për përdorimin e këtyre produkteve nga adoleshentët dhe të rinjtë. Truri vazhdon të zhvillohet deri rreth moshës 25–26 vjeç dhe ekspozimi ndaj nikotinës gjatë kësaj periudhe mund të ndikojë negativisht në zhvillimin e tij dhe të rrisë rrezikun e varësisë afatgjatë. Një tjetër shqetësim është helmimi aksidental te fëmijët e vegjël. Paketimet me ngjyra dhe aromat e ëmbla mund t’i bëjnë qeskat me nikotinë të duken si karamele. Sipas të dhënave nga SHBA, shumica e rasteve të raportuara të ekspozimit ndaj këtyre produkteve kanë përfshirë fëmijë nën moshën 5 vjeç. Simptomat mund të përfshijnë konfuzion, të vjella dhe humbje të vetëdijes.
