Një zbulim i pazakontë në Oqeanin Paqësor po sfidon mënyrën se si shkenca e ka kuptuar deri më sot formimin e ishujve dhe ndikimin e njeriut në mjedis. Në Fixhi, një ekip studiuesish ka identifikuar një ishull të vogël pranë Vanua Levu, i cili nuk është formuar nga procese natyrore si aktiviteti vullkanik apo depozitimi i rërës, por pothuajse tërësisht nga mbetje detare. Sipas kërkimeve, rreth 90% e sipërfaqes së këtij ishulli përbëhet nga miliona guaska molusqesh të grumbulluara ndër shekuj.
Studiuesit e përshkruajnë këtë fenomen si një “midden island”, që në përkthim nënkupton “ishull plehrash”. Sipas një studimi të publikuar në revistën Geoarchaeology, zona është përdorur për rreth 1200 vjet nga komunitete të lashta që shkonin aty për të përpunuar fruta deti. Ata hapnin molusqet për të marrë mishin dhe hidhnin guaskat në të njëjtin vend, duke krijuar gradualisht një masë të madhe kompakte.
Datimet me radiokarbon tregojnë se origjina e ishullit daton rreth vitit 760, në kohën e zgjerimit të kulturës Lapita, një popullsi detarësh që kolonizoi një pjesë të madhe të ishujve të Paqësorit. Fillimisht, shkencëtarët dyshuan se grumbullimi mund të ishte shkaktuar nga një cunami, por analizat e sedimenteve detare përjashtuan këtë mundësi. Rezultoi se ishulli është krijuar thjesht nga aktiviteti i përditshëm njerëzor, i përsëritur për shekuj me radhë.
Shkencëtarët kanë ngritur shqetësimin për ndryshimet e paprecedenta që po ndodhin në oqeanin pranë Japonisë, duke paralajmëruar se këto fenomene mund të kenë pasoja serioze për ekosistemet detare dhe jetesën e komuniteteve bregdetare. Sipas ekspertëve, rritja e nivelit të detit dhe sjellja e pazakontë e rrymave oqeanike po lidhen drejtpërdrejt me efektet e ngrohjes globale.
Një nga shqetësimet kryesore lidhet me ndryshimet në Rrymën Kuroshio, një nga më të rëndësishmet në Oqeanin Paqësor. Zhvendosja e saj drejt veriut ka shkaktuar rritje të temperaturës së ujit dhe nivelit të detit në disa zona bregdetare. Studiuesi Shusaku Sugimoto nga Universiteti i Tohokut deklaroi se ndryshimet janë aq ekstreme, saqë “është e vështirë të përshkruhen me fjalë”.
