Një fenomen i pazakontë ka tërhequr vëmendjen e shkencëtarëve në Shtetet e Bashkuara, ku miliona bletë dalin çdo pranverë nga toka e një varreze, duke krijuar një nga kolonitë më të mëdha të njohura në botë. Ngjarja ndodh në varrezën East Lawn në Ithaca, në shtetin e Nju Jorkut, ku studiues nga Universiteti Cornell kanë zbuluar se nëntoka fsheh mbi 5 milionë bletë të njohura si “bletë minatore”. Ndryshe nga bletët e zakonshme që jetojnë në koshere, kjo specie kalon pjesën më të madhe të jetës në tunele nën tokë dhe jeton në mënyrë të vetmuar. Zbulimi erdhi rastësisht në vitin 2021, kur një punonjëse e universitetit vuri re një numër të madh vrimash në tokë pranë varrezës.
Pas analizave të mëtejshme, shkencëtarët vendosën pajisje monitorimi për disa javë dhe arritën në përfundimin se në çdo metër katror ndodhen rreth 800 insekte. Sipas ekspertëve, kjo zonë ofron kushte ideale për këto bletë, pasi është e qetë, pa ndërhyrje të shpeshta në tokë dhe pa përdorim pesticidesh. Këta faktorë e kanë kthyer varrezën në një habitat të përsosur për zhvillimin e tyre.
Bletët dalin në sipërfaqe në pranverë për të mbledhur polen dhe luajnë një rol jetik në polenizimin e kulturave bujqësore, përfshirë mollët dhe boronicat në rajon. Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se këto koloni janë të rrezikuara nga urbanizimi dhe shkatërrimi i habitateve natyrore. Ata theksojnë se mbrojtja e këtyre zonave është thelbësore për ruajtjen e bletëve, të cilat janë jetike për ekosistemin dhe prodhimin ushqimor.
Bletët mund të jenë të vogla, por roli i tyre në botën tonë është i jashtëzakonshëm. Këta polenizues të vegjël ndihmojnë në riprodhimin e bimëve, gjë që ndikon drejtpërdrejt në ushqimin që konsumojmë çdo ditë. Nga frutat dhe perimet, te arrat dhe farat, një pjesë e madhe e bujqësisë globale varet nga puna e qetë e bletëve. Pa bletët, ekosistemet do të fillonin të shembeshin. Bimët që varen nga polenizimi do ta kishin të vështirë të mbijetonin, duke çuar në ulje të biodiversitetit dhe më pak burime ushqimore si për njerëzit, ashtu edhe për kafshët. Ky efekt zinxhir nuk do të ndikonte vetëm fermat, por të gjithë sistemet natyrore që mbajnë planetin në ekuilibër. Rënia e numrit të tyre vitet e fundit ka ngritur shqetësime serioze në mbarë botën.
