Dita e Përkujtimit është një ngjarje e rëndësishme ndërkombëtare që çdo vit shënohet më 27 janar për të përkujtuar viktimat e Holokaustit dhe për të rritur ndërgjegjësimin në mbarë botën për Holokaustin. Kjo ditë jo vetëm që nderon kujtimin e miliona hebrenjve të vrarë në kampet naziste të përqendrimit, por gjithashtu na fton të reflektojmë mbi vlerat e lirisë, dinjitetit njerëzor dhe respektit reciprok.
Por, pse 27 janari? Cili është kuptimi i kësaj date dhe cilat janë mësimet që sjell? Data 27 janar u zgjodh në mënyrë simbolike: pikërisht në këtë ditë, në vitin 1945, trupat sovjetike të Ushtrisë së Kuqe çliruan kampin e përqendrimit dhe shfarosjes të Aushvic-Birkenaut, në Poloni. Ky vend është bërë simboli i mizorisë naziste dhe Holokaustit.
Zbulimi i mizorive të kryera në kampet e përqendrimit e la botën të habitur, duke zbuluar një nga faqet më të errëta të historisë njerëzore. Në vitin 2005, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara krijoi zyrtarisht Ditën e Përkujtimit, duke i ftuar vendet anëtare të kujtojnë viktimat e Holokaustit dhe të promovojnë programe arsimore për të parandaluar gjenocidet e ardhshme.
Çfarë duhet mbajtur mend më 27 janar: kuptimi i Shoah
Termi “Shoah” rrjedh nga hebraishtja dhe do të thotë “katastrofë” ose “shkatërrim”. Përdoret për të përshkruar shfarosjen sistematike të rreth gjashtë milion hebrenjve evropianë nga regjimi nazist dhe bashkëpunëtorët e tij gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Përveç hebrenjve, u persekutuan dhe u shfarosën edhe minoritete të tjera, duke përfshirë romët, homoseksualët, personat me aftësi të kufizuara, Dëshmitarët e Jehovait dhe kundërshtarët politikë.
Të kujtosh Shoah do të thotë jo vetëm nderim i viktimave, por edhe njohje të mekanizmave që çuan në mizori të tilla. Nga propaganda te indoktrinimi, nga diskriminimi te deportimi, çdo fazë e Shoah-ut përfaqëson një paralajmërim kundër indiferencës dhe urrejtjes.
Kujtesa e Holokaustit fillimisht ishte objekt heshtjeje dhe represioni, si për shkak të traumës së pësuar nga të mbijetuarit, ashtu edhe për shkak të vështirësisë për të përballuar një realitet kaq mizor. Megjithatë, në vitet pas luftës, falë dëshmive të të mbijetuarve dhe punës së historianëve dhe shkrimtarëve si Primo Levi, Shoah filloi të gjente një hapësirë gjithnjë e më të madhe në ndërgjegjen kolektive. Primo Levi, autor i librit të famshëm If This Is a Man, ishte një zë themelor për t’i treguar botës për tmerrin e kampeve të përqendrimit. Fjalët e tij përfaqësojnë një ftesë për reflektim dhe përgjegjësi për të kujtuar.
