Nën një nga hapësirat më të vizituara të kryeqytetit francez, arkeologët kanë zbuluar gjurmë të jashtëzakonshme që hedhin dritë mbi më shumë se 2,000 vjet histori të Parisit. Gërmimet e kryera në sheshin përballë Katedrales së famshme Notre-Dame kanë nxjerrë në dritë mbetje arkitekturore, objekte të jetës së përditshme dhe struktura që datojnë nga periudha romake deri në Mesjetë.
Zbulimi vjen në kuadër të punimeve të restaurimit dhe modernizimit të zonës përreth Notre-Dame, e cila po ringrihet pas zjarrit shkatërrues të vitit 2019. Ajo që fillimisht ishte planifikuar si një ndërhyrje teknike është shndërruar në një nga fushatat më interesante arkeologjike të viteve të fundit në Francë.
Sipas specialistëve, nën sipërfaqen e sheshit fshihen shtresa të shumta historie që tregojnë evolucionin e Parisit nga qyteti romak i njohur si Lutetia në metropolin modern të sotëm. Mes gjetjeve janë identifikuar pjesë rrugësh të lashta, fragmente muresh, sisteme kullimi dhe themele ndërtesash që dëshmojnë për jetën urbane të shekujve të kaluar. Arkeologët kanë zbuluar gjithashtu objekte të ndryshme, përfshirë qeramikë, monedha, sende metalike dhe elemente dekorative, të cilat ofrojnë informacion të vlefshëm mbi aktivitetin ekonomik dhe kulturor të banorëve të hershëm të qytetit.
Një interes të veçantë paraqesin gjurmët e periudhës mesjetare, kur Notre-Dame u shndërrua në qendrën shpirtërore dhe simbolike të Parisit. Ekspertët besojnë se disa nga strukturat e zbuluara lidhen me jetën e përditshme të komuniteteve që jetonin pranë katedrales gjatë shekujve XII-XV, periudhë kur qyteti po përjetonte një zhvillim të vrullshëm.
Historianët e konsiderojnë zbulimin një mundësi të rrallë për të kuptuar më mirë transformimet urbane të kryeqytetit francez. Çdo shtresë e gërmuar ka zbuluar dëshmi të reja mbi mënyrën se si banorët kanë jetuar, punuar dhe ndërtuar qytetin gjatë epokave të ndryshme.
Ndërsa Notre-Dame po përgatitet të rikthehet plotësisht në qendër të jetës kulturore dhe turistike të Parisit, gjetjet e fundit kujtojnë se historia e saj nuk kufizohet vetëm te katedralja madhështore. Nën këmbët e mijëra vizitorëve që kalojnë çdo ditë në sheshin e saj, vazhdon të ruhet një thesar i heshtur arkeologjik që ende ka shumë histori për të treguar. Për studiuesit, çdo objekt i zbuluar është një pjesë e mozaikut të madh të historisë së Parisit, ndërsa për publikun, këto gjetje janë një dëshmi se qytetet më të njohura të botës vazhdojnë të fshehin sekrete të jashtëzakonshme nën sipërfaqen e tyre.
