Bota

Gjiri Persik i alarmuar nga propozimi iranian për trafikun detar!

Irani dhe Shtetet e Bashkuara po shkëmbejnë mesazhe dhe propozime përmes ndërmjetësve, në përpjekje për të krijuar një kornizë formale për negociatat e ardhshme.

Veprimet diplomatike janë intensifikuar mes tensioneve në rritje lidhur me Ngushticën e Hormuzit, të cilën Irani e ka kufizuar në mënyrë efektive që nga fillimi i konfliktit.

Kjo rrugë ujore është korridor jetik transiti për naftën, gazin e lëngshëm natyror dhe transportin tregtar detar, ndërsa ndërprerja e qarkullimit tronditi tregjet globale të energjisë duke shtuar presionin mbi vendet që varen nga rrugët tregtare të Gjirit.

Sipas zyrtarëve rajonalë dhe diplomatëve të përfshirë në bisedime, Irani ka propozuar krijimin e një Autoriteti të Ngushticës së Gjirit Persik, i cili do të rregullonte trafikun detar dhe do të vendoste tarifa transiti.

Shtetet e Gjirit kundërshtojnë tarifat

Propozimi ka alarmuar shtetet arabe të Gjirit Persik dhe qeveritë perëndimore, që druhen se Teherani po përpiqet të vendosë kontroll afatgjatë mbi një nga nyjat detare më të rëndësishme në botë.

Pesë shtete të Gjirit: Bahrejni, Kuvajti, Katari, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, raportohet se u kanë shkruar autoriteteve ndërkombëtare detare duke paralajmëruar kundër njohjes së çdo mekanizmi transporti detar të kontrolluar nga Irani në ngushticë.

Irani ka kërkuar një proces me faza, të përqendruar fillimisht në një ndërprerje të përhershme të armiqësive, lehtësimin e sanksioneve dhe garanci kundër veprimeve të ardhshme ushtarake, përpara se të vazhdojnë negociatat më të gjera bërthamore.

Shtetet e Bashkuara favorizojnë një marrëveshje më gjithëpërfshirëse, të negociuar, që do të përfshinte kufizime mbi programin bërthamor të Iranit dhe statusin e ardhshëm të pasurimit të uraniumit.