Në një moment kur Inteligjenca Artificiale po kalon nga premtim teknologjik në forcë transformuese të ekonomisë, kandidati demokrat në New York, Alex Bores, po përpiqet ta kthejë këtë debat në një çështje konkrete politike; kush përfiton nga pasuria që krijon AI. Plani i tij, i quajtur “AI dividend”, synon të krijojë një mekanizëm për shpërndarjen e drejtpërdrejtë të të ardhurave tek qytetarët amerikanë, nëse dhe kur Inteligjenca Artificiale fillon të zëvendësojë në shkallë të gjerë fuqinë punëtore njerëzore.
Në thelb, ideja është e thjeshtë, por me implikime të thella: nëse produktiviteti rritet ndjeshëm dhe pasuria përqendrohet në duart e kompanive të teknologjisë, atëherë publiku duhet të ketë një pjesë të drejtpërdrejtë në këto fitime. Propozimi parashikon pagesa direkte për qytetarët, por nuk ndalet aty. Një pjesë e fondeve do të përdorej për trajnime profesionale dhe arsim, në mënyrë që punëtorët të përshtaten me ekonominë e re, si dhe për forcimin e kapaciteteve shtetërore për të rregulluar dhe mbikëqyrur zhvillimin e AI-së.
Në logjikën e Bores, kjo nuk është një masë ndëshkuese ndaj inovacionit, por një formë sigurimi ekonomik. Ai e krahason me një policë sigurimi: nuk merret sepse kriza është e sigurt, por sepse rreziku është real. Dhe për herë të parë, sipas tij, vetë drejtuesit e industrisë së AI po paralajmërojnë hapur për mundësinë e zëvendësimit masiv të punës njerëzore. Financimi i këtij “dividendi” do të vinte nga disa burime: një taksë e moderuar mbi përdorimin e AI-së, pjesëmarrje e shtetit në kapitalin e kompanive më të avancuara të teknologjisë, si dhe ndryshime në sistemin fiskal për të dekurajuar investimet që reduktojnë ndjeshëm punësimin.
Megjithëse iniciativa mund të mbetet në nivel propozimi elektoral, ajo pasqyron një ankth më të gjerë në shoqërinë amerikane: se transformimi teknologjik mund të sjellë jo vetëm rritje ekonomike, por edhe pabarazi më të thella dhe zhvendosje të mëdha sociale. Në këtë kuptim, “AI dividend” nuk është thjesht një ide politike, por një sinjal i një debati që sapo ka filluar – mbi mënyrën se si do të ndahet pasuria në një epokë ku puna njerëzore mund të mos jetë më qendra e ekonomisë.
