NATO është sërish në qendër të alarmit ndërkombëtar. Shqetësues duket vlerësimi i Gjeneralit Britanik, Sir Richard Shirreff, ish-zv.Komandant Suprem i Forcave Aleate për Europën, i cili përshkroi skenarin më ekstrem për Daily Mail:
Në më pak se 5 ditë, Rusia mund ta shkatërrojë Europën.
Ndonëse nuk ndahet nga të gjithë analistët, ky parashikim rindez debatin rreth gatishmërisë aktuale të Aleancës Atlantike dhe rrezikut të një lufte të re botërore. Serioziteti i gjendjes nënvizohet edhe nga konteksti gjeopolitik i shënuar nga tensionet në rritje: nga ngërçi në Ukrainë te mbështetja e Kinës e Iranit për Moskën, te incidentet gjithnjë e më të shpeshta përgjatë kufijve të NATO-s.
NATO nën presion: frika e një konflikti global
Tashmë e angazhuar në mbështetje ushtarake dhe logjistike për Ukrainën, Aleanca Atlantike po i vëzhgon me shqetësim në rritje lëvizjet e Moskës. Manovrat e fundit ushtarake të Rusisë, shpesh të kryera së bashku me Bjellorusinë, janë interpretuar si një mesazh i drejtpërdrejtë për Perëndimin. Shkeljet e hapësirës ajrore dhe operacionet me dronë kanë nxitur frikën se Kremlini po teston gatishmërinë e sistemeve mbrojtëse të NATO-s.
Sekretari i Përgjithshëm, Mark Rutte përsëriti:
Aleanca është gati të mbrojë çdo centimetër të territorit të shteteve anëtare.
Por, analistët raportojnë vonesa në investime dhe furnizime, veçanërisht në Europë.
Skenari “100 orë”: Paralajmërimi i Gjeneral Shirreff-it
Gjenerali Sir Richard Shirreff, i intervistuar nga Daily Mail, përshkroi një simulim shqetësues:
Një sulm i papritur rus mund të mbingarkojë linjat mbrojtëse europiane në vetëm 100 orë. Është një skenar ekstrem, por jo i pamundur. Bëj thirrje për një forcim të menjëhershëm të parandalimit.
Shirreff, i cili udhëhoqi NATO-n në Europë deri në vitin 2014, theksoi se forcat konvencionale ruse, pavarësisht humbjeve të pësuara në Ukrainë, mbeten të konsiderueshme e të afta të ushtrojnë presion mbi shtetet baltike dhe Europën Lindore.
Sipas ish-gjeneralit të NATO-s, Sir Richard Shirreff, nëse Moska do të niste një ofensivë të papritur, NATO dhe Europa nuk do të kishin kohën materiale për të organizuar përforcime, për të lëvizur trupa e për të mbrojtur infrastrukturën kritike.
Në pak më shumë se 4 ditë, vijat e frontit të mbrojtjes mund të shembeshin, duke lënë të ekspozuar një territor të gjerë dhe të dendur të populluar. Prandaj, koncepti “100 orë” nuk përshkruan si do të ndodhte sulmi në një nivel teknik, por sa shpejt mund të manifestoheshin efektet: shembja e mbrojtjeve fillestare, ndërprerja e transportit dhe komunikimeve, presioni psikologjik e politik mbi qeveritë dhe opinionin publik.
Mbrojtja europiane midis vonesave dhe dobësive
Disa raporte ndërkombëtare konfirmojnë se Europa ende duhet të adresojë boshllëqe të konsiderueshme. IISS (Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike) ka raportuar se pavarësisht angazhimeve për shpenzime, vazhdojnë vonesat në prodhimin e armëve, mangësitë logjistike dhe vështirësitë e koordinimit midis ushtrive të ndryshme.
Shtetet e Bashkuara mbeten shtylla kurrizore e Aleancës, por edhe Uashingtoni pranon kufizimet: disponueshmëria e sistemeve të inteligjencës, mbikëqyrjes dhe zbulimit në Europë nuk është e mjaftueshme për të siguruar paralajmërim të hershëm për manovrat e mundshme ruse. Në rast të një përshkallëzimi, ky boshllëk mund të jetë vendimtar.
Aftësitë Ruse: Prodhimi i armëve dhe kërcënimet hibride
Pavarësisht sanksioneve dhe humbjeve në frontin ukrainas, Rusia ka rritur prodhimin e saj ushtarak, duke u përqendruar në artileri, dronë dhe raketa me rreze të mesme veprimi. Sipas Christopher Cavoli-t, Komandantit Suprem të NATO-s në Europë, tani Moska ka rezerva më të mëdha municionesh se Shtetet e Bashkuara dhe Europa së bashku.
Por, ekspertët paralajmërojnë se në vend të një lufte të plotë, Kremlini mund të përdorë një strategji “hibride”, që përbëhet nga sulme kibernetike (si ai i fundit në aeroportet europiane), sabotim të infrastrukturës kritike, dezinformim dhe operacione klandestine. Këto mjete do ta lejonin atë të destabilizonte me shpejtësi Europën, pa pasur nevojë të angazhohej domosdoshmërisht në një luftë të hapur konvencionale.
Sa realiste është spektri i Luftës së Tretë Botërore?
Shumë analistë mbeten skeptikë ndaj mundësisë së një lufte të beftë, e aftë të mposhtë Europën në më pak se 5 ditë. Mangësitë logjistike të Rusisë, vështirësia për të mbajtur një ofensivë të njëkohshme në fronte të shumëfishta dhe aftësia e reagimit të NATO-s përfaqësojnë pengesa të rëndësishme.
Por, skenari i përshkruar nga Gjenerali Shirreff nuk është pa baza: ai shërben si një paralajmërim për të mos ulur vigjilencën dhe për të përshpejtuar forcimin e mbrojtjes së Europës.
Mundësia e një konflikti global duket e largët, por paqëndrueshmëria në rritje kërkon kujdes dhe gatishmëri, pasi llogaritjet e gabuara ose provokimet, ende mund ta tërheqin botën në konfrontim të drejtpërdrejtë.
