Rreth 20 minuta pas fillimit të filmit “The Devil Wears Prada”, prodhimi i vitit 2006 nga David Frankel që konsiderohet një nga filmat më të rëndësishëm dhe më të realizuar ndonjëherë, Meryl Streep mban një fjalim kritik drejtuar Anne Hathaway, i cili përmbledh tensionin kryesor të ngjarjes.
Momenti vjen kur personazhi i Streep, Miranda, redaktorja e ftohtë e një reviste prestigjioze mode, po shqyrton artikujt për një numër të ardhshëm, ndërsa rrethohet nga stafi i saj i tensionuar.
Në zyrë ndodhet edhe Andie (Hathaway), një asistente e re, që ka arritur të marrë një rol të lakmuar në një revistë të ngjashme me Vogue, duke mbajtur shënime me përpikmëri.
Kur një punonjëse i paraqet Mirandës dy rripa blu për përzgjedhje dhe thotë se është e vështirë të zgjedhësh mes tyre, Andie qesh lehtë dhe thotë:
Të dy duken njësoj për mua. Ende po mësoj për këto gjëra.
Kjo, sigurisht, është gjëja e gabuar për t’u thënë.
Deri në atë moment, Andie e ka fshehur, jo shumë mirë dhe nën petkun e paditurisë së saj të gëzueshme, mendimin se industria e modës është sipërfaqësore dhe e pakuptimtë.
Miranda, e mprehtë dhe vëzhguese, e ka kuptuar këtë dhe e përdor këtë episod për ta demaskuar qëndrimin e saj.
Ajo që Andie e shpërfill si diçka pa rëndësi është në fakt një sistem ku ajo tashmë merr pjesë, edhe nëse në mënyrë pasive, e që gjeneron punë dhe miliona dollarë.
Qëndrimi i Andie gjatë filmit është se ajo është një vëzhguese e jashtme e industrisë, jo pjesë e saj. Por thelbi i Mirandës është tjetër: të gjithë veshim rroba dhe të mendosh se nuk je pjesë e kësaj industrie është naive.
Këtu hyn në lojë IA.
Një rrip “blu” nuk është një model i madh gjuhësor dhe Miranda nuk është Sam Altman, por skena ilustron një refleks të disa njerëzve që besojnë se mund të shmangin ndikimin e një industrie miliardëshe e të ndihen moralisht superiorë për këtë.
Një pjesë e madhe e skeptikëve të IA-së mendojnë se IA është diçka e parëndësishme, madje qesharake dhe se ata nuk marrin pjesë në të.
Por kjo qasje ka një problem: bie në kurthin e shmangies totale, duke supozuar se zgjedhja individuale mjafton për të shmangur një fenomen sistemik.
Në realitet, shumë njerëz përdorin IA sepse u kërkohet në punë. Një sondazh i Gallup tregoi se rreth gjysma e punonjësve në SHBA tashmë përdorin IA.
Për më tepër, edhe nëse vendos të mos përdorësh mjete si ChatGPT, interneti është tashmë i mbushur me përmbajtje të prodhuar nga modele gjuhësore.
Këto teknologji janë pjesë e email-eve, shërbimit ndaj klientit dhe prodhimit mediatik. IA po ndryshon sistemet energjetike dhe politikën.
Pyetja nuk është nëse do të marrësh pjesë, por nëse e kupton se tashmë je pjesë. Problemet sistemike kërkojnë zgjidhje sistemike, jo thjesht refuzim individual. / shqip.al
